Kollum Friesch Dagblad, 11-06-2016

Vrij Nederland

It wie yn 1987. Ik wie as santjinjierrige mei kameraat U. nei Frankryk set om dêr flink achter de famkes oan te gean of oars stevich te huffen en te houwen mei it konkurearjende jongesfolk.  Tafallich stiene wy op deselde kamping as de âlders fan kameraat U., wat achterôf sjoen in blessing in disguise wie.

U. krige nammentlik al gau in famke, sadat ik allinnich sitten bleau op it strân. Om’t de âlden fan U. in jiergong Vrij Nederland mei hiene, sloech ik oan it lêzen – en bleau ik oan it lêzen. Doe’t ik twa jier letter studearjen gie, naam ik fuort in abonnemint.

Vrij Nederland wie doe noch in krante mei in boekebylage en in katern fol sfearreportraazjes en ferhalende sjoernalistyk. It waard letterlik en figuerlik myn liifblêd. Ik lies it yn ’e trein en yn ’e bus, as ik net sliepe koe en as ik my om wat foar reden dan ek ferfeelde.

Foarige moanne lies ik ferskate ynterviews mei John Jansen van Galen, skriuwer fan it boek De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland.

No slacht dizze titel foaral op de romrofte jierren santich, doe’t VN in oplage hie fan mear as hunderttuzen stiks en it wichtich wie om mei it blêd ûnder de earm yn it kafee te ferskinen.

Mar ek foar my betsjutte VN in soart fan libbensgefoel. Vrij Nederland wie it perspektyf fan de grutte stêd en iepene foar my in hiele nije wrâld.  Ik begûn myn foaroardielen te ferliezen, seach it belang fan maatskiplik belutsen sjoernalistyk en krige mar gjin genôch fan de faak ellenlange portretten fan grutte en lytse minsken.

Al wurdt der faak wiist op de politike sitewaasje yn de jierren tachtich, de echte delgong fan Vrij Nederland kaam doe’t it ynternet yn de húskeamer kaam en wykblêden as gesachhawwende opinymakkers harren funksje begûnen te ferliezen. Miskien hie dy delgong ek wol te krijen mei my: ik wie in stedsmins wurden en koe de mindere stikken hieltyd better ûnderskiede fan de krekt wat bettere. Vrij Nederland rekke hieltyd foller mei keuvelich  kofjepraat oer popmuzyk en grientetunen oan ien fan de grêften fan Amsterdam. Fûn ik earder dy rânstedelike arrogânsje krekt moai, mei de jierren waard it holler, saaier en waard de freeslike lifestylesjoernalistyk hieltyd mar it referinsjepunt. De drip kaam doe’t ik in deaserieus pleidoai lies oer de foardielen fan twa sliepkeamers yn ien relaasje. Nei 22 jier waard it tiid om om te sjen nei in oar liifblêd.

 

 

 

Meicolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Keycord

Als accent kan een keycord het verschil maken. Je kunt er afstanden mee verkleinen, maar ook deuren mee openen. Hij geeft status, rust, vertrouwen en zekerheid.

In mijn beroepsleven streef ik ernaar om een beroep uit te oefenen waarbij een keycord eigenlijk noodzakelijk is – een badge op je trui of colbert is toch wat goedkoop, zeker als die er opgeplakt is.

Er zijn twee modellen: de driehoekige punt en de vierkante hoek. Eerstgenoemde is iets conventioneler en doet het prima in een kantoor of bedrijfsverzamelgebouw. Als iemand met een keycord voor de mensen gaat staan en bijvoorbeeld zegt: ‘Als je kijkt waar we vandaan komen en waar we nu staan’, wordt zo iemand onmiddellijk geloofd.

Het tweede model is meer geschikt voor de meer ad-hocgebeurtenissen, vaak met grote impact. Eigenlijk past dit model mij het beste.

Zo lijkt het mij wel iets om bij betaalde voetbalclubs te fungeren als vaste bankzitter – bijvoorbeeld bij Barcelona, Roma of Chelsea. Uiteraard gaat hij mij niet om het geld, een bescheiden vergoeding van 1.500 euro per maand volstaat. Nee, het is mij erom te doen dat ik bij finales met zo’n grote pas om mijn nek mag lopen, waarop fotofoto, geboortedatum en functie vermeld staan. Ik juich niet echt, maar loop van de spelersbus naar het stadion en van de kleedkamer naar de bank.

Ook bij de Tour de France zou ik graag aan het werk willen, bijvoorbeeld als dranghekteller. Zowel bij de start als de finish begeef ik me tussen de mensen, de foto op de sleutelhanger laat zien dat ik het echt ben. Mensen met verstand van dranghekken kijken mij hoofdschuddend aan, maar gelukkig zijn dat er niet veel.

Een functie in de film- of theaterwereld spreekt me trouwens ook wel aan, het liefst op een groot en internationaal festival, waar het gonst het van de geruchten. Als arbospecialist voor de kaartjeknippers roep ik met mijn imposante werkpas toch wel afstand op. Gelukkig deel ik af en toe een handtekening uit.

Eigenlijk is het dragen van een keycord niet een accent, maar gewoon een enorme prestatie. Je loopt ermee rond, zonder dat je iets te doen hebt.

 

 

 

Kollum Friesch Dagblad, 28-5-2016

Broem, broem

Ik bin in echte man. Dat betsjut dat ik foar de duvel net bang bin, goed loftgitaar spylje kin en aardich wat nutteleaze kennis ha oer fuotbal en wielrennen. Yn de rin fan de jierren ha ik idoalen ynwiksele foar nije, om myn fjirtichste hinne wie ik der sels ien. Ek ha ik as man in goed fundearre miening oer froulju. It is fansels goed dat se hjoeddedei trochleare meie en ek dat se betelle wurk dogge, maar faak sjogge jo ek dat der yn en om it hûs genôch wurk te dwaan is.

Sa.

De lêste tiid lykwols ha ik lêst fan in net echt manlike kwaal. Ik doar nammentlik net mear auto te riden. Ik ha der bêst wol lang oer dien om my de rydtechnyk eigen te meitsjen en wie grutsk dat ik it op myn 28e helle. Dêrnei miende ik ek noch dat ik talint hie – ik bewarre rêst, ôfstân, gie go with the flow en wie net bang. Mei in auto ûnder de kont oertrof ik mysels elke kear wer.

Mar sûnt twa, trije jier is it mis. De hannen wurde waarm, de fuotten begjinne te triljen en elke krúsing of rotonde is in wiere angstgegner. Gefolch: ik nestelje my steefêst kreas foaryn en jou dêr achteleas it heft út hannen. Faak betink ik der swakke smoeskes by as ‘pine holle’ of ‘seare búk’. Ik sis ek wolris ‘Ik bin hiel ferkâlden’ of ‘Ik ha in seare kiel en bin in bytsje wurch.’

De kwaal begûn doe’t ik (in dieselrider) yn in foar my ûnbekende Renault 19 (in bensine-auto) foar it stopljocht stie en net oplûke koe. De auto skokskoudere, stie stil en woe pas wer fuort doe’t it ljocht op read stie. De file achter my begûn te túterjen, it klamme swit rûn my by de broek yn.

Der is wol wat te dwaan oan myn kwaal. Ik kin bygelyks in pear lessen nimme en sa it fertrouwen wer wat opkrikke. Mar sjoen it feit dat ik autolesse doe ferskriklik fûn, is dat gjin opsje – jo gean ek net werom nei de middelbiere skoalle om jo Dútsk of ekonomy ris wat op te heljen.

Ik ha dan ek Max Verstappen belle om te freegjen hoe hy it docht. Sjoch, ik kin fan him leare hoe’t ik oplûke moat en myn eangst ferlies, hy kin fan my leare hoe’t er in idoal wurde kin en in miening krijt oer froulju. Neffens my is dat in win-win-sitewaasje. Verstappen wie trouwens yn gesprek, mar ik besykje it moarn gewoan noch in kear.

 

 

Koart ferhaal Friesch Dagblad, 25-05-2016

De kamper

De buorman hie syn grutte kamper kreas foar sýn rút set – in hagelwite auto mei in fjouwerkant hûs derop. Fuort útsicht en sichtlijn. Mei syn frou hie hy it der oer hân. Moast er oanbelje en freegje de kamper fuort te setten? De buorman wie grut en sterk en hie it liif tattoearre mei siswizen as ‘revenge & justice’, ‘wild animal’ en ‘born to kill’. Hy hie ek twa smachtsjende swarte hunen mei hagelwite tosken, dy’t sa djip blaften dat de echo hurder wie as de blaf.

‘‘Ach,’’ sei er tsjin syn ûngeduldige frou. ‘‘Se gean daliks mei fakânsje, dan hawwe wy der gjin lêst mear fan.’’

‘‘Gjin lêst? As se werom komme, stiet er der gewoan wer,’’ antwurde syn frou.

Eins sei se tsjin him: ‘‘Wês no ris in man man en gean derhinne!’’

Mar hy doarde net. Dêrom betocht er in oare taktyk. Hy soe de buorman paaie – freonlik dwaan, him helpe, goeiedei sizze, dat wurk.

Net sa hiel stevich op ’e fuotten belle er oan.

‘‘Dag buorman!’’

‘‘Goeie..?’’

‘‘Moai waar net?’’

‘‘Jawol.’’

‘‘Ik sil fannemiddei ús gers eefkes meane. Sil ik dat fan him ek meiimme? Is it wer dien.’’

WOEF! HEHEHE! hearde er yn ’e gong.

‘‘No, dat is hiel freonlik fan jo, buorman. Graach.’’

Dy middeis meande er it gers en dy er it ûnkrûd der ek mar eefkes by. Doe’t er klear wie woe er oanbelje en sizze: ‘‘No ha ik de hiele tún dien. Mei de kamper fuort?’’ Mar syn taktyk foldie noch net, want hy doarde net. WOEF!HEHEHE! hearde er op ’e achtergrûn.

Hy tocht dêrom noch djipper nei en belle wer oan.

‘‘Buorman!’’

‘‘Goeie…?’’

‘‘Eefkes nei it kafee?’’

‘‘It kafee?’’

‘‘Ja. Gewoan wat kletse as mannen ûnder inoar.’’

‘‘Mmm. Ik fyn it in goed plan.’’

Dat wie in prima begjin. Hy klaaide him om en helle de buorman jûns op.

‘‘AF!’’ rôp dy tsjin de hunen doe’t er de doar achter him ticht die. WOEF! HEHEHE! hearde er noch.

It wie in noflike jûn. Se hiene it oer fuotbal, polityk, de ienwurding fan Europa, it waar én de ideale fakânsje. Dat betsjutte in sichtline foar him, mar foardat er begjinne woe, doarde er al net mear en bestelde er mar in rûntsje. Doe’t er letter dy jûns neist syn frou yn bêd lei, moast er har teloarstelle.

‘‘Sorry,’’ sei er.

‘‘Sukkel!’’ antwurde se.

Hy skamme him djip en betocht in nije taktyk.

‘‘Buorman!’’ sei er op in dei.

‘‘Dach buur.’’

‘‘Ik seach yn de krante in moai partijtsje kachelhout te keap stean. Is dat net wat foar ús? Ik wol it wol helje, betelje en seachje, dêr hoechst dy net drok oer te meitsjen.’’

‘‘No buorman,’’ sei de buorman nei in skoftke, ‘‘dat is in hiel aardich foarstel fan dy. Hast der echt gjin help by nedich?’’

‘‘Fansels net! It iennige dat ik dy freegje wol is…. eh …. is… eh….’’

‘‘Ja…?’’

‘‘Eh… of ik dyn seage eefkes liene mei.’’

‘‘As dat alles is buorman, dan krijst him no mei!’’

‘‘Tank! Ha der nocht oan!’’

WOEF! HEHEHE! hearde er wer.

Fjouwer dagen ried er hinne en wer mei it hout yn ’e achterbak. Hy hie de ein yn ’e bek doe’t it hiele hok fol hout siet en dat fan de buorman ek.

Mar op in moarn stie de kamper der ynienen net mear. As wie er fuorthelle troch aliens, sa leech wie it parkearplak. Hy fielde him bliid en feromme en socht fuort de kaaien fan syn auto om dy dêr del te setten.

‘‘Sjochst wol?’’ sei er triomfantlik tsjin syn frou.

‘‘Hellest earst noch in heale brún?’’ frege dy.

‘‘Jawis!’’ rôp er bliid, want it fielde goed om ek ris wat foar in oar te dwaan.

Hy ried fuort en kaam tsien minuten letter werom, mar waard befongen troch skrik dat de oare buorman syn lange karavan krekt achterút it fak ynparkearde. Hagelwyt stie er foar it rút en ûntnaam er him it útsicht. Moast er oanbelje en freegje de karavan fuort te setten? De buorman wie lang, meager en bleek en hie wantrouwende eagen. Yn it hûs wenne in wite pûdel, mar dy koene ek hiel gefaarlik wêze. De buorman hie in stiennen tún, dronk net en hie sintrale ferwaarming, dat kaam der noch by. Miskien moast er mar begjinne mei … eh… de kezinen skilderje? Doe’t er oanbelle, hearde er de pûdel al. Waf, waf, waf, grrrr! gie it.

 

 

Kollum Friesch Dagblad, 16-05-2016

 

Berlyn

Ik wie nei Berlyn set om noch wat mear fan ’e wrâld te sjen. Nei oankomst naam ik it tûke beslút in ris fyts te hieren en de metro lofts lizze te litten. Frjemd fansels: in Nederlanner om útens dy’t de fyts ynienen ûntdekt.

Want in ûntdekking wie it. Alles krige kleur en reek yn ’e stêd, dy’t ik as toerist feitliks allininch mar kin fan hearren sizzen – in hearren sizzen dat trouwens ek hieltyd mear de fertochte reek fan nostalgy krijt. Ik fytste oer de start- en lanningsbanen fan it eardere fleanfjild Tempelhof, die in tukje yn ’e tún fan de Charlottenburg, iet currywoarst by in Imbiss oan ’e Spree en dronk jûns bier mei wyldfrjemde bewenners op it terras om ’e hoeke fan myn ferbliuw. Berlyn lei oan myn fuotten en ik hie de tiid fan myn libben.

Op ’e twadde dei hie ik in besite oan it Funkhaus Berlin pland. Dizze eardere DDR-opnamestudio foar radio- en plaatopnames is no in leech en spûkachtich gebou, dêr’t it goed yn doarmjen is. De tún wie ferwildere, oeral lei stof en tusken de spilen fan ’e trepleunings rûkte it nei ferjitten metaal. Ik rûn troch in stille foyer, iepene op de taast in geheimsinnige doar en stie ynienen yn ’e kleine Sendesaal. Ut it plafond kamen de mikrofoans as slingerstrúken op my ôf, oant de mei hout besleine wand hong  in grutte wizerklok. Ik wie der folslein allinnich en koe myn eigen fuotstappen en azem goed hearre. Oait sieten hjir orkesten, sjongers en akteurs harren opdrachten ôf te wurkjen. Ik hie it gefoel dat ik  deagemoederd oer de ruïenes fan in totalitêr systeem rûn en fielde my dêrom in bytsje in oerwinner. Berlyn lei dus noch altyd oan myn fuotten doe’t ik wer op ’e fyts stapte om fia Kreuzberg nei de Alexanderplatz te gean.

Op ’e tredde dei soe ik nei in strykkwartet yn ’e Berliner Philharmonie. Yn in stêd dy’t ferfilme is as Sinfonie der Großstadt (1927), lústere ik nei de Große Fuge fan Beethoven. It hat gjin doel dit stik op cd te hearren. It kin allinnich live, as de skokkende dissonanten echt binne. Miskien hearde ik de grutte stêd der wol yn – metrobrêgen dy’t oer de drokke strjitten rinne, massive bakstiennen yndustriegebouwen dy’t hieltyd grutter wurde, de ôfslach rjochts nei de ôfslach links om in echte Kneipe te finen.

Sa ha ik neat sjoen, mar fan alles belibbe. Je kinne ek jo nocht krije fan ’e toeristyske highlights, dy’t faak oanfiele as ferplichtings. Dêrom sis ik: fuort mei de museum-ekonomie! Alle reisgidsen by it âld-papier! Doch wat! Libje!

 

 

Aprilcolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Groundcontrol

Omdat ik niet vaak het vliegtuig neem – ongeveer één keer in de drie jaar – is het voor mij altijd een spannend feestje. Afgelopen januari was weer het zover. Ik ging dan ook extra vroeg met de trein naar Schiphol.

Eigenlijk betreft dat feestje vooral het grondgebeuren, beken ik u. Ik heb nou eenmaal een  enorme passie voor paspoortcontroles, inchecken, boarden en tussendoor een kop koffie drinken bij een gemiddeld bezet koffiepunt.

Het begint dus al als ik met de roltrap omhoog ga en in de vertrekhal speur welke gate ik moet hebben. Als ik ga inchecken kies ik altijd voor de langste rij, om de voorpret vast te houden. Eenmaal voor de balie word ik meestal erg zenuwachtig en geef ik mezelf even over aan diepzinnige twijfel. Gaat het allemaal lukken? En zit mijn haar wel goed?

Tussendoor: u begrijpt wellicht dat ik inchecken met de automaat of via het internet helemaal niks vind. Vliegen doe je met een speciaal aan jou overhandigde ticket (10x20cm), dat is ingepakt in een bijbehorend mapje.

Ook het ontkleden en fouilleren bij de bagagecontrole kan me niet lang genoeg duren. Misschien vindt u het wel pervers, maar het windt mij gewoon ontzettend op als ik van de strenge veiligheidsmedewerkers mijn schoenen moet uittrekken of mijn tas moet openritsen voor een nadere inspectie. En dan die handen over mijn gespannen en hongerige lichaam!

Als al deze zaligheden achter de rug zijn, weet ik dat het mooiste nog moet komen: de slurf. Laat ik in de wachtruimte de spanning voorzichtig oplopen, als ik na de laatste controle de hellende gang betreed, de kou op mijn borst voel slaan en de deur van het vliegtuig nader…  eh… nou, dan kom ik gewoon klaar. Heb ik de tijd – en die heb ik – dan loop ik weer terug en ga ik nog een keer.

Helaas is er niet altijd een slurf. Toen ik in januari vloog, moest ik via een roltrap naar buiten, waar een bus op mij wachtte – een stadsbus nog wel.

Ik hou er niet van om in de bus naar het vliegtuig te tuffen. Drie, vier jaar voorpret voor niks, dat  voelt toch als een anticlimax. De hele vlucht heb ik dan ook zitten mokken.

 

 

 

Kollum Friesch Dagblad, 30-04-2016

Hûn

Ik moast op in hûn passe, wol fiif dagen. In koerke, wat brokjes en in boartersbonkje, alles hearde derby.

Ik moast de hûn dus ek útlitte. Trije kear deis. Dat is net maklik yn in drokke stêd. Ik hie wol de beskikking oer in miich- en skytfjildsje, mar fûn it dochs gênant as de hûn healwei de achterpoaten yn de kikkertstân sette om los te gean. Gelokkich wie it net in reu, dy’t gewoanlik sa achteleas mooglik achterpoat omheech hellet om de tún fan de buorlju fan wetter te foarsjen.

Myn útlittaktyk wie in hiele tûke: ik gie moarns foar sânen de doar út foar in stevige kuier, makke tusken de middeis in hiel koart rûntsje en gie pas nei alve oere jûns wer de doar út foar noch in lange kuier. Gjin ien seach my – en ik seach gjin ien. Ik liet de riem net fiere en joech de hûn amper gelegenheid om te snuffeljen. Hoewol’t ik miende dat ik sa folsein in control wie, wist ik fansels ek dat de gemiddelde hûnekenner my skuodholjend neisjen soe.

Dochs ferskode dit ritme al gau, want ik koe myn sjêne mar net oerwinne. Op de tredde moarn wie ik om fiif oere de doar al út, jûns makke ik om ien oere noch in nachtlike kuier. Doe’t ik de fjirde moarn mei de hûn de doar útgie, hie ik twa oerkes yn de stuol sitten. De hûn fûn it wol leuk, want hy kaam steefêst neist my sitten, slikke oan myn noas en lei him del. Sa waard ik konfrontearre mei it feit dat ik – in bistenhater – de hûn miskien wol leuk begûn te finen.

Wy hiene ôfpraat dat ik de hûn werom nei de baas bring soe. De lêste nacht hie ik in kuier makke fan alve oere jûns oant sân oere moarns, want ik woe net hawwe dat de hûn yn it deiljocht yn it iepenbier syn ferlet die en ik dan mei sa’n pûdsje de saak oprêde moast. Ik hâld net fan waarme pûdsjes, hielendal net op myn frije dei.

It gie bêst wol goed. It wie sinnich waar, dus ekstra drok. Healwei de tocht begûn ik fertrouwen te krijen – yn mysels, yn de hûn, yn it minskdom. Ik liet de riem ek wat fiere en fluite der in wyske by.

Doe’t de hûn kreas sitte gie foar it fuotgongersstopljocht, koe ik net fermoede dat er eefkes letter yn it folle sicht fan bussen, auto’s, fytsers en kuierders de yn de kikkertstân sitten gean soe en de stoep besmoarge trije grutte hompen.

Ik waard betútere en bespot. ‘Dat doe hij anders nooit!’ rôp ik noch fertwifele, mar ik wist fansels wol better.

Maartcolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Leesclub

Ik had met de leesclub afgesproken in een café om het gekozen boek te bespreken. Na de evaluatie gingen we iets anders bespreken. Nee, niet de gespannen relatie tussen Israël en Iran of het aankomende EK. Het ging over waar het boek ook over ging: ouders.
Ik zei dat ik vroeger op zaterdagochtend altijd alleen op het voetbalveld stond, omdat mijn ouders nooit gingen kijken. M. vertelde dat zijn ouders ook nog nooit zijn komen kijken als hij moest korfballen. A. deed best wel fanatiek aan volleybal, maar pa en ma schitterden in de sporthal door afwezigheid. N. had jarenlang gewaterpolood,  meestal zonder publiek. H’s ouders riepen alleen dat hij niet door het ijs moest zakken als hij ’s ochtends ging schaatsen.
We vroegen ons af of dit ook erg was. De afwezigheid van ouders bleef namelijk niet alleen beperkt tot sportwedstrijden. Niemand van ons is namelijk ooit naar school gebracht of uit de disco gehaald. Niemand hoefde ooit voor het donker thuis te zijn.
We staarden dus naar ons biertje, ieder met z’n eigen gedachten. Het bleef lang stil aan het tafeltje. We staarden namelijk ook naar het volgende biertje en het volgende.
Al werd er lange tijd niets gezegd, dit was het wel een belangrijk moment voor de leesclub. We ontdekten dat we iets hadden, iets gemeenschappelijks. Iets dat hoorde bij een generatie, iets wat je onafhankelijk van elkaar samen had meegemaakt. Elke schrijver van onze leeftijd zouden we vanaf nu een stuk beter begrijpen.
Maar we vroegen ons ook af of we niet zijn beschadigd. De pijn van een generatie kan immers chronisch zijn, dat hoor je maar al te vaak. Na het volgende biertje zei ik tegen de anderen: als de oorlog komt en als ik dan moet schuilen, mag ik dan bij jou? M. zei daarna: Als er een clubje komt, waar ik niet bij wil horen, mag ik dan bij jou? A. vervolgde: als er een regel komt waar ik niet aan voldoen kan, mag ik dan bij jou? N. respondeerde: en als ik iets moet zijn, wat ik nooit geweest ben, mag ik dan bij jou? H. zei: O, da’s goed hoor. Bel maar aan.

 

Kollum Friesch Dagblad, 09-04-2016

 

Johan Cruijff

Ik ha Johan Cruijff as spiler net echt meimakke. Doe’t er yn it begjin fan ‘e tachtiger jierren wer by Ajax kaam en dêrnei nei Feyenoord ferhuze, wie er noch altyd in geweldige fuotballer, mar gjin idoal mear. Syn heldenstatus waard dêrnei foaral kultivearre, want safolle echte idoalen hie – en hat – Nederlân net. Boppedat kamen yn myn gefal Koeman, Rijkaard, Gullit en van Basten it fjild op, helden dy’t foar myn generaasje de grutte prizen pakten.

Yn sekere sin is Cruijff is foar my ek mear in filmstjer dan in fuotballer. Dat hat alles te krijen mei Nummer 14, de slomo-film mei dy slomo-muzyk fan Tonny Eyk, dy’t my noch altyd oangripe kin. De útstoarne auto’s op ’e polderdyk, it lange hier fan de minsken mei dy nuvere tongfal, de Skol- en Caballeroboerden yn it stadion: ik sjoch nei myn geboorte, rûk de Volkswagen Kever en sit yn it winkelweintsje fan ’e Spar. Cruijff wie op syn hichtepunt doe’t ik noch net sinlik wie en my noch hielendal neat werinnerje koe. Wat ik mist ha, sjoch ik dêr.

Letterlik in libbene leginde dus, dy’t it ek noch allegear wist. Der is in kategory minsken dy’t it altyd better witte mei, fyn ik. Harren brutaliteit of arrogânsje is meastal terjochte en wat se sizze kin ik net faak genôch hearre – as leginde dan.

Ik hâld ek fan dat soart minsken, om’t se yn it Nederlân fan lekker doe-maar-gewoon lekker wat oars fine. As ik bygelyks op in jierdeifeestje oer Cruijff begjinne soe, dan sil in part fan de feestgongers altyd mei ôfkear tsjinakselje en beweare dat er gewoan in arrogante kwast wie en in oerskatte fuortballer.

Ik kin net tsjin sok geklets, mar ha it krekt sa goed nedich. Opwine is in hiele sûne aktiviteit as it om it mateleaze eigen gelyk giet. Cruijff is dus net allinnich in filmstjer, mar ek in tranquillizer.

En in poëet, fansels. As poëzy om konstanten gean soe, dan soe it Cruijff syn wize van juichheien wêze. Hy nimt earst in oanrin, fytst dêrnei yn ’e loft en slacht op it hichtepunt as in sprintende hurdfytser de winnende hân oer de finishline. Alles supersnel, wêrnei er wer fierder rint en ta stilstân komt. Miskien betocht er doe wol folsinnen as ‘Italianen kunnen niet van jou winnen, maar je kunt wel van ze verliezen’ of ‘Voordat ik een fout maak, maak ik die fout niet.’ Johan Cruijff sprinte trouwens allinnich as er skoard hie, wat mar wer ris yllustrearret hoe goed er wie.

 

Kollum Friesch Dagblad, 26-03-2016

Fans

PSV moast út tsjin Atlético foar de Champions League, dêrom giene der allegear fans mei nei Madrid. Se dronken pils yn it sintrum en songen PSV-lieten. De stimming siet der aardich yn, it gie fan je hy, ha & ho. By it fiifde potsje bier kamen der Roma-minsken by it terras del om jild te freegjen. Alle supporters hiene lol om dizze oanklaaide soepjurken. De euromuntsjes fleagen troch de loft en froulju draafden der achteroan. Guon drukten harren in pear kear op yn ‘e hope op in euro, oaren moasten tasjen dat in jildbiljet foar de eagen ferbrând waard. Dom fan de PSV-fans, want alles stiet op youtube.

It Spaanske OM ûndersiket de saak, sa’t dat sa moai hjit. Ik bin dus benijd wat foar arguminten de oanhingers brûke sille om de hannen yn ûnskuld te waskjen. Doe’t Feyenoordfans de Barçacciafontein út 1627 yn Rome fernielden, seine guon dat der gjin jiske-amers wiene om it lege blikje bier yn te proppen. Dan mar sa.

Hoe sil it no gean? Earst sil der opmurken wurde dat dit net ‘de’ fans wiene. It wiene der mar in hantsjefol. De fanklub sil ferklearje dat se witte wa’t it binne en dat der passende maatregels folgje sille. Foei jonges, net wer.

Dêrnei wurdt it eigen-skuld-argumint yn stelling brocht. De Roma folgen de fans nammentlik de hiele dei al. Se wiene hinderlik en betiden agressyf. Ien hie in mes. Hjirnei folget der earst in stikje etyske refleksje en selskennis: ‘it is fansels net goed te praten’, folge troch dat ferrifeljende ynsjoch: ‘mar se fregen der ek wol in bytsje om’.

Dêrnei sil der folhâlden wurde dat in soad fans gjin wurk hawwe en yn in fjochtskieding lizze. Se hawwe it der mar dreech mei en wiene dat wykein ta oan in fersetsje. Ek yn it fuotbalfandalisme is de bal rûn, sille wy mar sizze. In hooligan is krekt as de fuotballer dy’t syn tsjinstanner in deaskop jout en dêrnei it gebeart makket dat er allinnich mar de bal spile.

Ik gean der mar fanút dat dizze terrasgongers út kreaze Vinex-wiken komme, jild by de fleet hawwe en de Noard-Europeeske supremaasje brûkt hawwe om oare Europeanen in leske te lêzen. Want dit is wat my sa opfoel oan dizze kollektive aksje. Leechachtsjen is in subtile wize fan diskriminaasje, dy’t by einbeslút ôfdien wurde sil as geintsje. Leechachtsje, diskriminaasje, geintsje: trije wurden mei eksakt deselde betsjutting. As dit it Europa fan de takomst wurde moat, kinne wy no wol ophâlde.