Column Friesch Dagblad, 19-01-2019

Hobby’s

Sa’t jo witte duorret it net lang mear foar’t ik fyftich bin. No is it net fuort slim om fyftich te wurden, fierwei de measten wurde it ommers. Fansels, jo krije in rimpelke hjir en in stiif knibbelke dêr, mar dêr foaroer stiet dat wiisheid en inerlike krêft mei in faktor 10 opskaald wurde. As jo no sizzen gean: ‘begjinst der no wêr oer’? dan is myn antwurd: ja.

Werom net? Mei dizze mylpeal is it nammentlik ek foar my tiid foar in nije hobby. De Van Dale groot woordenboek van de Nederlandse taal omskriuwt ‘hobby’ as ‘liefhebberij’. Yn it Fryske wurdboek (NL-FRL) stiet by ‘hobby’: ‘hobby’. De Van Dale omskriuwt ‘liefhebberij’ as ‘wat men graag doet’. Yn sprektaal is in hobby is dus te omskriuwen as ‘een liefhebberij die men graag doet’. Ik stel dit allegear om’t oan te jaan dat in hobby in definysje hat, dy’t jo by it klimme fan de jierrren opnij ynfulling jaan moatte.

Krekt dat is it ferskil mei de hobby fan junioren. Se sizze bygelyks dat harren hobby ‘Lego’ of ‘paarden’ is. Letter wurdt dat wat plastysker mei leafhawwerijen as ‘chille’, ‘surfe’ of ‘mijn vriendin’. Wat se lykwols diele is dat de hobby út it hert komt en net oandroegen is.

Senioren dêr foaroer fiele de urginsje in nij start te meitsjen, om’t se oars freze de spontaniteit fan it hert te ferliezen. Hiel wat âlderen gean dus de doar út om de sleur te ferbrekken. Sy stappe op de nije motor of meitsje lange transkontinentale kuiers, ek wol hike neamd. Oaren bliuw leaver thús om it hûs eigenhandich te ferbouwen. Dêrta keapje se foar mear as 3.000 euro oan ark en farve by de Hornbach of Gamma, guod dat nei it earste putsje meastal leit te ferpiterjen yn de skuorre. De Hornbach en de Gamma binne dan ek echte hobbywinkels, om’t se in feilleas each hawwe foar de romme beurs fan de grutste kneuzen.

Wêr oaren sykje harren heil yn eksoatyske dranken as whiskey, spesjale bieren of wyn. Priuwerijen, beurzen, televyzjeprogramma’s: alles kin. Foar dy wyn bin ik gefoelich, beken ik jo. As jonge señior tink der geregeld oer om in wynhobby te begjinnen, mar wit noch net wêr en wannear. Ik wit ek net werom, want de skeikunde fan it wynbrouwen is foar my ûnbegryplik. Dêrmei wit ik no al dat ik de fout meitsje sil dy’t de putsjemannen ek meitsje – al komme dy 3.000 euro oan merlot of chardonnay wol op.

Miskien moat ik oars mar in nije taal leare, of my sette ta in stúdzje fan de woartels fan it Frysk. Sa stiet der yn it Fryske wurdboek (FRL-NL) by it lemma ‘hobby’: ‘hobby’. Nijsgjirrich, tink ik dan.

 

Column Friesch Dagblad, 5-01-2019

Ctenolepasta longicauchoca

Begjin ferline jier wiisde myn freondinne my derop dat ik aardich wat spoaren neilit by it iten. Sok nijs is foar my net konfrontearjend, ik doch it al myn hiele libben. As bern lei der altyd in grutte ‘U’ om myn itenspanne, dy’t it hagelwite tafelkleed mei de dei mear besmodske – om jo tsjin te sizzen, sis mar. Fan snein oant en mei tongersdei leine der jirpels, griente en fleis omhinne, op freed makaroni en op sneon fan alles in bytsje.
Hjoeddedei is foaral de chocapasta gefaarlik. Sa sit der seker yn de helte fan myn boeken wol in brune streek, faak oan de ûnderkant om’t ik dêr mei myn troch pasta besmoarge finger de side omslach. Soms besykje ik de pasta fluch fuort te moffeljen, wat fansels noait it winske effekt opsmyt. De streek wurdt meastal in kerrelich plak, dat dan wer útrint op de papieren sydkant fan it boek. By in soad minsken krûpt it romrofte papierfiskje oftewol boekefiskje tusken de siden troch (yn geef Latyn de Ctenolepisma longicaudata). No, ik haw it sûkelarjepastafiskje dertusken sitten, ek wol de Ctenolepasta longicauchoca neamd.
In oar fêst spoar is it wite dopke fan it pakje sûpe, dat ik alle dagen by de bôle opdrink. As ik dêrnei fuort gean lit ik de boel stean, sadat der dus altyd in itenspantsje mei bôlekrommen, in leech pakje sûpe en in wyt dopke op tafel te finen is. Tusken ús sein: ik yt middeis altyd allinnich en ferjit dan foar it gemak ôf te romjen.
Begjin ferline jier sei myn freondinne dus ek tsjin my dat dy dopkes ek wol fuort yn de jiske-amer koene, lykas it lege pak. Fansels knikte ik fan ‘ja’, mar sokke meidielings gean steefêst it iene ear yn en it oare wer út. Ik wie der ek wis fan dat se net fierder gean soe mei drigen, sa fan: ‘dy dopkes derút of ik derút’.
Mar frjemdernôch binne sûnt dat petear de dopkes ferdwûn. Doe’t ik bygelyks ôfrûne simmer de keamer himmele bin ik der net ien tsjinkommen, wylst der meastal wol in pear ûnder de kast of bank lizze – soms al jierren.
Ik wie grutsk op myn ûngemurken gedrachsferoaring en fielde my in held. Mar ôfrûne jierwiksel krige ik klokslach tolve oere fan myn freondinne in grut kado. Yn it papier siet in boerd mei in tekst fan allegear wite dopkes. Ik lies: ‘MIJN VOORNEMEN VOOR 2019: ROMMEL OPRUIMEN’. Jo begripe miskien dat allinnich al de ‘M’ in lytse fyftjin dopkes foarme. Sa seach ik nei wol in jiergong sûpespoaren. Ik fûn dit begjin fan it nije jier aardich konfrontearjend, gie dus foar myn freondinne stean en rôp ûnder it pylkjesjitten: DERÚT!

 

 

 

De decembercolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Kerst 1993

Dit jaar is het 25 jaar geleden dat ik in 1993 kerstmis vierde. Ik weet nog dat er veel te doen was in de straten. Overal stonden groepjes te zingen over een wereld zonder oorlog. Omdat ik een vrijwilligersbaantje had, kreeg ik een kerstpakket. Het was een doosje stro met daartussen een blikje kalfsragout, een flesje Bulgaarse wijn, een netje chocolaatjes en een dikke kaars. Ik was van plan lang te doen met mijn cadeau – het was toch een soort loon in natura – maar alleen al de fles wijn is na thuiskomst meteen opengegaan.

Wat het weer betreft: het was mottig en grijs weer. Niet te warm en niet te koud. Het was net of het steeds zou gaan regenen, maar op enkele druppels na bleef het redelijk droog. Ergens had ik de hoop dat het zou gaan sneeuwen, want hopen hoort bij kerst. Er klonk in die tijd trouwens wel vaker de roep om kerstsneeuw, net als het jaar daarvoor.

Op kerstavond zou ik naar de kerstnachtdienst gaan. Die feestelijkheid zoemde al een tijd rond, iedereen had het erover. Vlak voordat ik ging, werd ik overvallen door serieuze twijfel, zo van: ga ik wel of ga ik niet? Ik zat toen op de bank, keek peinzend naar de dikke kaars en dacht erover om die aan te steken. Uiteindelijk ben ik niet naar de kerstnachtdienst gegaan, omdat ik vreesde dat het erg druk zou worden.

Toen het de volgende dag uiteindelijk kerst werd, ging ik naar mijn familie. Er was koffie, gebak en vlees, in de kamer stond een kerstboom. Ik at best veel en ging daarna weer naar huis. Daarna werd het tweede kerstdag. Nadat ik was opgestaan, zette ik koffie en at ik een stukje brood met kaas.

Nu ik me dit allemaal weer herinner, bedenk ik me dat het ook in 1992 kan zijn geweest. Misschien was het ook wel 1998, 2000 of 2006, alles is mogelijk. Wat ik nog goed weet is dat er ooit een blikje tonijn in het kerstpakket zat en geen kalfsragout, maar ik zou echt niet meer weten in welk jaar dat was. Wel weet ik heel zeker dat er in 1993 een jaarwisseling volgde – iets met oliebollen en vuurwerk.

 

Column Friesch Dagblad, 22-12-2018

Utslaggen

Ik bin net sa’n krystfierder. Alle jierren wurde de ferwachtings troch de media, de kommersje en mysels wer fierstente heech lein en elk jier tink ik dan nei it neigesetsje: dit wie it dus? Ik haw dan altyd it fêste foarnimmen der takommend jier noch minder oan te dwaan. As jo sa stadichoan fan jong-jong-middelber nei jong-middel-middelber groeie, giet de magy fan de feestdagen der gewoan ôf.

Dêr komt in serieuze kwestje by. Doe’t ik bern wie, hearde ik faak fan dy ûngerêste en sêfte stimmen boppe my, dy’t it oer dy-en-dy hiene. Och, och, och, it wie sa hurd gien, se koene eins neat mear dwaan en hoe’t it no fierder moast? Of dy-en-dy? Hy wie noch hastich operearre, mar it wie de fraach oft it wer goed kaam; ach, ach, ach, hy hie al sa faak dit-en-dat hân, en no wer, bah. Guon fan dy slim siken wiene wol fyftich of sechtich jier âld, wat ik sûnder muoite lykskeakele mei tachtich jier of âlder. No en? tocht ik dan. Tis kryst!

Mar ja, ik haw no deselde petearen oer dy-en-dy, omdat it tal siken om my hinne hieltyd grutter wurdt. De toan is meastal flak, mar de ynhâld serieus. Ofrûne moanne wachte ik op trije útslaggen fan persoanen dy’t allegear de freesde sykte K. hiene. De earste útslach kaam flak nei Sinteklaas. De sykte wie krekt in jier earder fêststeld, de tolve moannen hiene yntinsyf west. Stil ljochte de app op.

Noch in sintimeterke.

Allegear hertsjes, tomkes en tútsjes fansels. Ik bin noait in grutte apper west, mar foar slimme saken as in útslach is it in fantastysk medium.

De twadde útslach gie oer in jierlikse scan, dy’t nedich wie nei in operaasje fanwege de kwaal. Der wie net fuort panyk, mar jo wisten it mar noait mei K. Ik siet derby en seach nei in mefrou yn in wite jas, dy’t hiel profesjoneel de útslach bespruts.

Gjin reden ta soarch.

Moai fansels, ek troch de meidieling dat de folgende scan pas oer in jier plakfine soe. Ik gie wer nei hûs yn de wittenskip dat der noch ien útslach komme moast. It gie hjir om in seldsume foarm fan K., dy’t net maklik te behanneljen wie. Feitliks wie it derop of derûnder. Ik siet achter myn buro doe’t de app opljochte en de útslach kaam.

Alles fuort.

Ik wist net fuort wat ik dwaan moast, mar tocht wol oan grutte krystbeammen keapje of it balkon behingje mei LED-slingers. Fansels doch ik dat net, want dêrmei komme de ferwachtings fierstente heech te lizzen. Mar dat se soms oertroffen wurde, is fansels in krystfeest wurdich.

 

 

Column Friesch Dagblad, 8-12-2018

Driging

Der binne fan dy mominten dy’t de saak op ’e kop sette. Net om de feiten, mar om de skokkende gefolchen. Sa wit ik noch goed dat ik as broekje op de sneinsskoalle siet en de juf ús fertelde dat der moarn in beslissing wurde nommen soe of der yn Nederlân krúsraketten komme soene of net. Se fertelde der ek by dat sokke raketten nukleêre lading hiene en dat we dan dus oer kernwapens beskikten. Fraach wie dus of it ferstannich wie dat wy dy wapens hiene, want as de ien begûn mei sjitten soe de oare ek begjinne. Wat wy dêr no fan fûnen? Ien foar ien graach.

No wist ik wol dat der kernwapens bestiene, mar sokke driging nimme je allinnich serieus as der gesach is – in juf, in âlder, in ekstra útstjoering fan it Journaal. De nukleêre driging soe dus ‘echt’ wurde en oan de fêste toan fan juf te hearren wie der gjin wei mear werom. Fansels hie ik hielendal gjin antwurd op har fraach, want safolle driging gie my as broekje boppe de pet.

De twadde kear dat ik serieus gefaar fielde wie doe’t yn 1986 de kernreaktor fan Tsjernobyl yn ’e hens fleach en der in grutte radioactive wolk fanút it easten nei ús driuwen kaam om yn reinbuien op ús del te plenzen. It nijs kaam flak foar keninginnedei, wêrmei it feest fansels fuort bedoarn wie. Fan VROM-minister Winsemius moast alle spinaazje ferdelge wurde, wat spitich wie, want spinaazje is lekker. Elkenien om my hinne hie it der dus oer, wat hieltyd ‘echter’ makke en myn rats-gefoel fergrutte. Noch slimmer wie lykwols dat Ruslân en Oekraïne de ûntploffing geheim holden en de gifwolk by tafal ûndekt waard troch Sweden. It gesach faalde hjir dus, wêrtroch it feitliks noch alarmearjender waard en it net echter koe.

De tredde kear dat ik my djipgeande soargen makke is no. Yn de oanrin nei de klimaattop fan Katowice, dy’t oant 14 desimber rint, binne de kranten en ynternet net echt hoopjouwend. ‘Het VN-klimaatbureau waarschuwt nog één keer’ kopte Trouw al op 8 oktober. Elk land zijn eigen smoes, skreau NRC op 2 desimber. It gesach is sa hopeleas ferdield, dat it net iens fale kin. It is der gewoan net, wat miskien wol it alderslimste is. Wie by al dy eardere mominten de driging altyd grutter as de katastrofe, mei de talleaze foarseine doomscenario’s op komst is it no oarsom.

 

 

De novembercolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Ebony and Ivory

Paul McCartney is al sinds 1962 wereldberoemd. Stevie Wonder belde hem daarom in 1982 eens op voor een verkennend praatje, ook om iets te doen te hebben. Toevallig was McCartney die dag net jarig, dus hij pakte zelf de hoorn even.

‘Paul jonge, happy birthday! I just called to say I love you,’ hoorde hij Stevie zeggen.

‘Stevie jonge, do you want to know a secret? I want to hold your hand, so say, say, say what you want!

Stevie Wonder begon over een eventuele jamsessie, waar Paul wel oren naar had.

‘I will!’ riep hij. ‘With a little help from my friends, we can work it out!’

‘You are the sunshine of my life!’ riep Stevie verheugd.

‘Ach, all you need is love. Eight days a week!’ antwoordde Paul.

‘Yes, that’s what friends are for,’ besloot Stevie.

Daarna gingen ze samenwerken, wat de wereldhit Ebony and Ivory opleverde. Dit liedje gaat over de liefde tussen een zwarte en een witte pianotoets, een liefde die de wereldvrede zou dienen.

McCartney zingt: ‘We all know that people are the same whereever you go / There is good and bad in ev’ryone’. Stevie valt in met: ‘We learn to live, when we learn to give / Each other what we need to survive, together alive’. Daarna zingen ze samen: ‘Ebony and Ivory live together in perfect harmony / Side by side on my piano keyboard, oh Lord why don’t we?’

Probleem met dit liedje is dat het nogal blijft hangen. Laatst zong ik onder het boodschappen doen terloops tegen mijn vriendin: ‘We all know…’ Hierop viel ze licht geïrriteerd in met: ‘that people are the same whereever you go’. Bij de kassa zongen we samen: ‘There is good and bad… in ev’ryone’. Toen we weggingen, hoorde we de caissière nog achteloos zingen: ‘Ebony, ivory’, waarna de volgende klant ons achterna rende en onder ‘living in perfect harmony’ mij keihard op de bek sloeg.

Ondanks dit zinloze geweld had die klant natuurlijk wel gelijk. Dit duet is gewoon niet te bevatten. Ik hoop dat u de aankomende feestmaanden meer last hebt van de repeterende sint- en kerstmuziek dan Ebony and Ivory, maar vrees dat u na lezing van dit stukje de klos bent.

 

 

 

 

Column Friesch Dagblad, 24-11-2018

Leuk

Ik moat bekenne dat ik mar wat faak op Youtube sit te surfen, soms fan healwei de middei oant jûns let. No kin ik folhâlde dat it my giet om de nostalgy, lykas it beharkjen fan hits út de eighties of it sjen nei legendaryske fuotbalwedstriden, mar it feit dat Youtube fol sit mei skandalen en nuvere fratsen fan allerhanne lju hat in grutte, grutte oanlûkingskrêft op my. Soks fyn ik ‘leuk’, ik haw der gjin oar wurd foar.

Sa bin ik in leafhawwer fan items as ‘Co-Stars Who Hated Each Other In Real Life’ of ‘Top 10 Hated Musical Artists – Part 1’ (Part 2 trouwens ek), lykas ik ek fan bin fan razende koppen as ‘10 players Who RUINED The Dressing Room!’ Meastal duorje dat soart items sa’n tsien minuten en fertelt in opteine stim de gleonste ynformaasje oer dy-en-dy, oanfolle mei allessizzende foto’s of filmkes.

Myn lêste ûntdekking is ‘the real housewifes’, in Amerikaanse realitysoap oer rike froulju, dy’t klean passe, yn in limo sitte mei in karafke wite wyn of yn in ryk dekorearre keamer drok sitte te kletsen. Kompilaasjes fan dizze sery, mei knetterjende rúzjes en brekkende glêzen, bine my fêst achter it skerm.

Ik soe net fuort sizze kinne wat der no krekt sa fassinearjend is, útsein it feit dat skandalen of smeudige feitsjes moai binne en de fantasij kietelje. Je soene folhâlde kinne dat it derom giet dat der myten ûntrafele wurde, mar earder is it sa dat it ferhaal oer dy-en-dy krekt fierder ferteld wurde moat. Ik ha belang by soppige ferhalen oer akteurs, popidoalen, sporters en realitystjerren, om’t ik in saai en rigelmjittich libben ha dêr’t fan alles yn spilet, mar fierders net safolle yn bart. It stelt my gerêst dat ik my spegelje kin oan oaren en besef dat it allegear folle slimmer en, foaral, dommer kin.

Dêrom is it ek ‘leuk’. Hoe slim, ekstreem of nuver sokke filmkes soms ek binne, by einbeslút giet it nerges oer – in akteur of fuotballer giet gewoan wer nei hûs en in realitysoap is in ferhaal dat foar de sjogger manipulearre is. No wol ik hielendal net witte dat it nerges oer giet, oars ha ik gjin nocht mear om te sjen. It idee dat alles by einbeslút miskien wol in lege huls is, makket myn libben stjoerleas. Ik krij dan it gefoel dat ik echt hiel dom bin en dat ik myn tiid achter it skerm sit te fergrimen.

 

 

De oktobercolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Windmolens

Het was een hete julidag. We gingen naar Baltrum, een Duits Waddeneiland voor de kust van Oost-Friesland. Boven Aurich reden we door een windmolenpark, zoals je ze maar zelden ziet. Kerktorens als speldenknopjes, vals licht en overal de onwezenlijke schaduw van gigantische palen. Is dat erg?

Het is maar hoe je het bekijkt. Eenmaal op de hoogste duintop van het piepkleine eiland raakten we even in gesprek met een man uit het naburige Leer, die net met zijn ochtendwandeling  bezig was. Hij zei dat er hier geen buitenlanders waren, zoals  Wolga-Duitsers en allochtonen, en dat het hier dus ‘anders’ was. O, hij had niks tegen buitenlanders hoor, maar na de val van de Berlijnse Muur waren de sluizen opengezet en dat had in zijn regio helemaal niet goed uitgepakt. We knikten wat, omdat iedereen bij dit onderwerp maar wat knikt.

Daarna wees hij naar de Oostfriese kust, waar honderden windmolens aan het zwieren waren.  Hij begreep ook wel dat het anders moest, maar zo hoefde het nou ook weer niet. Ik zei dat je windmolens altijd kon afbreken en dat er dus helemaal geen probleem was. De man antwoordde dat dit onmogelijk was, omdat ze wel twintig meter diep staken. Al die gaten in de grond zou een ramp zijn.

Zo werden op het nietige Baltrum tussen volkomen vreemden binnen een paar tellen de twee urgentste wereldproblemen uitgewisseld: migratie en klimaatsbeheersing. Eilanden lenen zich daar ook goed voor, want iedereen is onder elkaar en je kunt vrijuit spreken. De Waddeneilanden zijn de enige locatie in de wereld waar niks aan de hand is. Geen belastingparadijzen, geen warrige straatlui, geen armoede en daarbij ook nog maagdelijk wit.

Goed, er is de zeespiegel, die tijdens ons gesprek langzaam steeg van eb naar vloed. Flughafen Frankfurt zou die dag 147.945,20 passagiers verwerken, Berlijn 49.315,068, Düsseldorf 48.493,150, Hamburg 41.095,890 en München 9.589,041. Het naburige Schiphol zou 186.301,369 passagiers verwerken. Opgeteld was dat 482.739,718, bijna een half miljoen dus. Ons gesprekje duurde ongeveer vier minuten, hetgeen betekende dat er in die 240 seconden 1.340,94 mensen in- of uit waren gecheckt. Is dat erg? Volgens de man niet. Dat de windmolens wel twintig meter diep staken, daar ging het om.

 

Column Friesch Dagblad, 10-11-2018

Yaris

 Je hebt iemand nodig
stil en oprecht
die als het erop aankomt
voor je bidt of voor je vecht

Pas als je iemand hebt
die met je lacht en met je grient,
dan pas kan je zeggen:
ik heb een vriend

Dat skreau Toon Hermans en gelyk hie er. Ik moast der de ôfrûne wike faak oan tinke doe’t ik konfrontearre waard mei it feit dat ik net in auto ha. Ik wol dat graach – in Opelke, in Volvoke – mar it slagget my mar net. Pecunia fansels. Mei de jierren haw ik myn heil socht yn de abstrakte skilderkeunst en poëzij, alles om dit brek te ferwurkjen en in plakje te jaan.

Oer it generaal slagget dat wol, mar de saak waard wer ris pynlik foar my opreakele doe’t myn freondinne har de ôfrûne wike weromluts achter har laptop om op de digitale snelwei op syk te gean nei in hillige ko. En dan net sa’n âld rammelbakje, mar in solide Japanse auto foar de langere rit.

Yn dy missy siet fansels in hiel stik entûsjasme, dêr’t ik dan wer mei in hiel stik spile entûsjasme yn meigie. Sei se bygelyks ‘Die Nissan Micra is leuk!’ dan antwurde ik: ‘Ja hoor, leuk’. Mar as se útrôp: ‘Kijk, een Honda Civic!’, dan antwurde ik: ‘Ik vind de Nissan Micra leuker’. Dat tsjinakseljen waard sa in ridel: ‘Suziki Alto!’ waard dus ‘Muhaa, liever Honda ‘Civic’; ‘Mazda 323!’ waard ‘Mmm, beter Suzuki Alto’ en ‘Micra’ waard ‘Doe dan Mazda’.  Sa hold ik my op de flakte en joech ik de meast tsjinstridige advizen om de saak te torpedearjen.

Nei in wike sneupe foel har each op in Toyota Yaris. ‘Wat vind je van déze?’ frege se. ‘Wel leuk. Al zou ik een Suzuki Alto doen’, ferfolge ik. ‘Nu moet je ophouden. Ik koop deze auto toch ook voor jou?’

Al woe ik dat net fuort sjen of tajaan, it wie fansels wol sa. Doe’t we de dealer opsochten en in proefritsje makken, waard it my hieltyd dúdliker dat it meiliftsjen hielendal net sa gek wie. Wy wiene der dan ek gau út. Sy betelle, de dealer makke de papieren yn oarder en ik ried werom. Thús skreau ik fuort dit gedicht:

Je hebt iemand nodig
stil en oprecht
die als het erop aankomt
voor je bidt of voor je vecht

Pas als je iemand hebt
met een auto en een pin,
dan pas kun je zeggen:
ik heb een vriendin

 

Column Friesch Dagblad, 27-10-2018

Smartphone

Ik wie by in konsert út it klassike repertoire en siet yn in wat stive stoul. Neist my wie in man mei syn smartphone oan it boartsjen. It wie in al wat âldere man, ien fan om it kommende pensjoen hinne. Hy appte omraak en naam allegear foto’s fan de tsjerke en de mannichte achter him. Ik fûn der noch net safolle fan, want it konsert wie noch net begûn.

Doe’t it lykwols losgie hold de man net op. Soms gie it mapke eefkes ticht, mar waard dêrnei mei izeren rigelmjit wer iepenklapt om in antwurd te lêzen, te laitsjen, in berjochtsje te typen of in foto te nimmen. Syn lytssoan siet neist him, sadat er tekst of ôfbylding ek fuort live diele koe. Tegearre ginnepappen se hiel dan ek wat ôf, wylst Bachs ‘Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit’ troch de tsjerke davere.

Dy kantate begjint mei in sonatina troch twa blokfluiten. It is miskien wol ien fan de moaiste stikken fan Bach, mar dat koe de man dus net safolle skele. Hy stjitte syn lytssoantsje hieltyd oan en meneuvele fan ‘moast hjir ris sjen, ha-ha-ha’.

Ik begûn nocht te krijen der wat fan te sizzen, mar wat moatte jo by sokke gelegenheden no sizze? Ik woe fansels net de mooglike quality time dy’t er mei syn lytssoan hie bedjerre of oerkomme as hiel beskaafd Bachkenner. As ik bygelyks freegje soe ‘Kinst dêr ek mei ophâlde?’ soe ik miskien lilke eagen krije en te boek stean as elitêre kommaneuker. As ik sizze soe ‘No hast dy hiele sonatina mist’ ek en as ik him foarlizze woe dat it konsert mar in oere duorre en of dat no echt te tefolle muoite wie, ek. By alles wat ik hertstochtlik fan him woe fielde ik de wearze fan syn kant al opkommen. En erges soe der ek noch gelyk hawwe, want in bytsje smartphoner docht dat sûnder lûd te meitsjen.

Dochs yrritearre dizze man my, en net allinnich om’t ûnder in aria de earste tellen fan de ringtoan fol troch de tsjerke skalde. Appe is eins mei in oar prate wylst ien mei dy oan it praten is – yn dit gefal dus de leden fan it koar, de muzikanten, de solosjongers en de dirigint. In konsert troch amateurs noch wol, dy’t miskien wol fol ferwachtings wachten op in antwurd. It giet by sosjale media net iens om de muorre dy’t der oplutsen wurdt, mar om de eangst der wat fan te sizzen.