De julicolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Doelpunt

Ik was een goede voetballer. Mijn wereldgoal bestond uit een bekeken omhaal, nadat ik de bal eerst achterwaarts omhoog had gewipt. Iedereen klapte en ik bedankte het publiek door keihard op mijn hart te bonken. Daarna gaf ik mijn shirt weg en liep ik in de blote bast naar de kleedkamer. Ik had geen tattoos, net als nu, zodat ik erbij liep als een jonge god. Net als nu. Met de omhaal had ik trouwens ook een hattrick gemaakt, mijn derde van het seizoen.

U begrijpt dat elk woord in bovenstaande alinea is gelogen. Ik heb de waarheid jaar na jaar gewoon wat opgerekt. Maar de waarheid verdraaien is essentieel in de sport. Belangrijker dan de winst of de sublieme actie zijn de verhalen. Verhalen zijn altijd mooier, omdat ze een gebeurtenis levend houden.

Daarom is het ook een schande – ik heb er geen ander woord voor – dat in de voetballerij de doellijntechnologie en de videoscheidsrechter zijn ingevoerd. Als bijvoorbeeld FC Groningen door een zuiver, maar door de scheidsrechter afgekeurd doelpunt toch zou degraderen, zou het verhaal over de degradatie sterker zijn dan een seizoen Jupiler League. Iedereen was erbij geweest. Alle radio’s stonden aan. Tattoos werden verwijderd of juist gezet. In alle cafés zou er fel over gesproken worden.

Die gesprekken gingen eigenlijk altijd over hetzelfde: iedereen had het gezien, behalve de scheidsrechter. Hoe kon hij zo dom zijn?

Je kunt veel over domheid zeggen, maar niet dat je niet dom of onwetend mag zijn. De scheidsrechter kijkt, denkt, wikt en weegt en maakt in zijn eentje een beslissing. Daar valt altijd iets op af te dingen, maar juist die feilbaarheid geeft de sport bloed. Je moet het oog van de camera niet geloven, je moet het menselijk oog juist vertrouwen.

Ik heb dan ook geen illusies over het nut van technologie, want in de wereld van het grote geld mogen merknamen niet worden geassocieerd met vergissingen. Het moet snel en meeslepend zijn, zodat er nadien geen verhaal meer verteld hoeft te worden.

Overigens werd ik die wedstrijd gescout door Real Madrid. Helaas kreeg ik geen doorlopend contract aangeboden. Ik had het, absoluut, maar kon toch beter stukjes gaan schrijven voor Callemagazine El Riepos. Nou, bij deze dan maar.

 

Column Friesch Dagblad, 18-08-2018

De achterfolging

Ferline wike. Ik fytste om 05:45 troch de stêd nei myn wurk, gewoan omdat it moast. Op in ferlitten stoepe seach ik foar my in ploechje jonges rinnen, in bytsje oansketten, in bytsje slingerend. It is altyd oppassen mei jongesploechjes dy’t swalkend troch in stêd rinne. De nacht hat se miskien slûch makke, faak giet der fan soksoart formaasjes driging út.

Wylst ik oer it fytspaad fytste, stuts ien jonge oer. Hy seach net op of om, sadat ik ôfremme moast en stapfoets om him hinne fytste. Foar in pear tellen beweegde ik my op krûpsnelheid tusken de ploech, wat foar nachtbrakers faak reden is om wat te roppen, ‘Lekker werkUUUH!?’ of sa. Doe’t ik opluts hearde ik lykwols ien skellen: ‘Jij snijdt mijn maat af!’, wêrop er de achterfolging ynsette. Eefkes stie ik yn bestân om wat werom te sizzen, want earlik sein koe ik sok gemier op de betide moarn net ferdrage. Dat friends-will-be-friends gedoch hat altyd wat dweperichs en puberaals, wat fansels krekt de reden is werom sokke ploechjes sa gefaarlik wêze kinne.

Gelokkich wie ik de wiiste en fytste ik rêstich fierder, ek om’t achter my de achterfolging ûnder in lûde ferwinsking al gau staakt waard. Mar ik toch wol: wat as er my ta stilstân brocht hie en de hiele horde om my hinne kaam te stean? Miskien hiene se de fyts in pear bêste trapen ferkocht en doe mei in pear rake klappen ferhaal helle op my.  ‘Groep mishandelt voorbijganger’, lêze jo dan yn de krante. Myn ferhaal wie in dramatysk topferhaal, om’t elkenien yn myn omjouwing begrutsjen mei my hawwe soe. Ferbân, bloedkoarsten, skea, oanjefte by de pelysje, it koe net op. ‘Yn wat foar tiid libje wy?’ sei elkenien ferbjustere. Ienris foar de rjochter soe ik se ferbaal in pear hiele rake klappen weromjaan, sadat harren takomst as jong-folwoeksene mei strafblêd der ynienen hiel oars út kaam te sjen.

Mar ik moat bekenne dat ik it spultsje meispile. Ik stie ommers yn bestân om wat werom te sizzen en dat wie gjin ‘ook goedemorgen’. Ien fan de jonges stuts dan wol oer sûnder út te sjen, op myn fytsstjoer siet gjin belle. Ik hie him mei in stevige ‘Opgepast!’ ek warskôgje kind dat ik deroan kaam – miskien hie ik myn snelheid net genôch mindere en fytste ik te hurd. En al dat meilibjen, wie ik dêr stiekum ek net hiel wiis mei?

De hiele moarn ha ik neitocht oer dizze saak. Ik wist: ek betrouber nijs is faak fake. It fertelt meastal it winske ferhaal, mei de winske dieder en it winske slachtoffer, wylst de wierheid meastal yn it ûneindige midden leit.

 

 

Column Friesch Dagblad, 04-08-2018

Fakânsje , ik sprek dy noch wol

Oankommende wike rint myn fakânsje ôf. Hast fyftich wike ha ik der per wike mear nocht oan krigen, no begjint de syklus wer hielendal opnij.

Ik ha dan wol trije wike oan it lanterfanterjen west, eins is it moaiste oan in fakânsje de idee dat it oansteande is. Benammen de lêste dagen foar it echte begjin is in feest. Ik skjirje de flier nochris en set him wer yn de lak, ik doch eefkes in ekstra wask en poets it fornús, ik meitsje de fyts fakânsjeklear en set de tinte proef-op. As it dan tongersdei wurdt en it gefoel der is dat moarn de saak echt los giet, trún ik mysels oan dat ik yn it momint stean moat. Ik wit ommers dat ik it gefoel de rest fan it jier ferjitte sil en wol it sa bewust mooglik belibje. Sa is foar my dy lêste wike de moaiste tiid fan it jier.

Logysk dus dat oankommende wike in minder moaie tiid is. Moandei wit ik dat ik oer in wike wer begjinne moat, tiisdei besef ik dat ik oer in wike al dwaande bin, woansdei, tongersdei en freed ek en sneon realisearje ik my dat oer sân dagen de kop derôf is en dat it oansteande moandei safier is. Mar dat duorret no dus noch sân dagen, dy’t moandei begjinne mei de earste dei fan de wike foar de earste wurkwike.

Snappe jo it noch? Sok gepriechel is idoat, mar it hâld my dwaande. Lykas jo. Dagen telle, oeren telle, al in bytsje koartôf wurde om’t it hast foarby is of krekt wat te fleurich dwaan om’t soks wer net mei – fakânsje makket dy gek. Ik kin my dan ek goed yntinke dat der minsken binne dy’t krekt dêrom hielendal net fuort gean.

Dochs hawwe dy it mis. As jo gek fan fakânsje wurde – of jo no thúsbliuwe of net – is der sprake fan in obsessy. Yn myn gefal soene jo sizze kinne dat ik de fakânsje stalk. It betsjut dat ik yn dizze tiid bêst wol lilk op har bin, om’t it har skuld is dat wy net mear tegearre binne. Wêrom is se foarby? Wy hiene it sa goed! Fanôf moandei oer in wike is it dus wer saak dat ik har wer foar my win – ik sil de moannen, dagen en oeren telle, oant ik wer sicht krij op de lêste wike en wy wer ien wurde. Fakânsje, ik sprek dy noch wol.

 

Column Friesch Dagblad, 21-07-2018

Schwung

Ferline jier wiene wy nei Dútslân set foar in mid-lange fytsfakânsje. It waard in memorabele reis, dy’t spitichgenôch oerskaad waard troch in gefoelige klap foar ús ego’s.

Wy wiene dan wol nei Dútslân set, mar dat hie ek Frankryk of Denemarken wêzen kind. Ik kies altyd foar in fakânsje yn in Westersk lân, om’t ik my dan net skuldich hoech te fielen – ik jou gjin jild oan earme bern om mysels in goed gefoel te jaan en lit ek gjin lju foar in habbekrats wat foar my drage of slepe.

Sterker noch: yn Europa kin ik my skamteleas profilearje as Nederlanner. Wat dat is wit ik net krekt, wol dat it te krijen hat mei in frije geast en in fleurich yndividualisme. Neam it mar de seinen fan ús stedskultuer, dêr’t miljoenen minsken ticht op inoar wenje en it plattelân in park is.

Foarich jier wiene we yn in alderaardichst Dúts provinsjestedsje bedarre. Om’t it der sa smûk wie, besletten wy jûns nei in kneibe te gean. Doe’t we dêr sieten, hearden we fierderop in diskoteek bonken, ien mei frije slútingstiden. No hâld ik fan disko’s, hielendal yn it bûtenlân, om’t ik my dan as echte Nederlanner gedrage kin – in bytsje frijer as it stive stamfolk. Myn freondin en ik lieten ús dus lekker gean op de lege dûnsflier fan de smoardrokke disko, mei ús Mick en Keith-ymitaasjes, John Travolta-looks en it bettere loftgitaarwurk. Erges fielden wy ús kolonisators, mei as wapen de frije ekspresje. Fansels hawwe jo dêrby altyd de stille hoop dat dit gedrach it lokale publyk oanstekt. Sa fan: ‘Jaap, dass hätte ich so nötig! Du bist einen Fisionär, einer Weisgehr und einem Kraftmensch! Kurzum: ein Held!’. Nije libbenssin kin dan it gefolch wêze.

Nederlân as gidslân dus. Dochs bleau de dûnsflier leech en waarden wy boppedat wurch. It wie dus tiid om ús te mingen ûnder de provinsjalen, want wa’t him net skuldich fiele wol moat meidwaan.  Doe’t wy lykwols nei de bar rinne woene, waard de hiele flier ynienen befolke troch allegear stellen, om’t der in dûnsnûmer opset waard.

Al dy duo’s dûnsen in perfekte styldûns fol hupkes, swierkes en paskes. As op in iisbaan, sa gliden se feilleas troch inoar hinne. In karrûsel dy’t swingde as de neten, nûmer nei nûmer.

Wy stiene derby, seagen dernei en beseften dat ús saneamde frije ekspresje net allinnich belachlik wie om te sjen, mar ek wiisde nei in brek oan opfieding. It fielde as hiene wy mei ús geklungel ek neat leard oer de wrâldskiednis, de âldheid, de grutte skriuwers of de byldzjende keunst. Fan skrik naam myn freondin kola en ik in sinas, dêrnei dripten wy ôf mei de sturt stevich tusken de skonken.