Column Friesch Dagblad, 07-07-2018

Nijs

Wy libje yn drege tiden. Alteas, dat fyn ik. As bern hie ik gjin antwurd op de atoom- of neutronenebom en gie ik oerenlang swijend troch it libben. Letter gie it oer krúsraketten, nukleâre driging en soere rein, dêr’t ik ek net bepaald fleurich fan waard. No binne it de twaspjalt tusken earm en ryk, de oerbefolking, de klimaatferoaring en de migraasjekrisis. Selfs it moaie waar fan hjoed is in teken des tiids. Al dizze kwestjes moatte ek noch oplosse wurde troch populisten en diktators, skimmige figueren dy’t myn soargen net serieus nimme.

Om myn rêst te bewarjen sykje ik nei ôflieding. Aternativen, better sein. Ik ha nijs nedich dat my miskien wol oangiet, mar der net ynhakt. Mei de rin fan de jierren ha ik in rige favorite nijsûnderwerpen samle, dy’t foar my terapeutysk binne. Ik wurd der rêstich fan en krij wer nocht om de sinnen eefkes te fersetten. As jo dus soargen ha en betiden gjin útwei mear sjogge, ried ik jo oan no fierder te lêzen.

Op trije stiet it dossier Oostvaardersplassen. Hoe moat it no mei al dy hynders en fûgels, dy’t sa natuerlik mooglik drave en fladderje tusken Almere en Lelystad? Guon wolle se fretten en in tekkentsje jaan, om’t se oars honger ha en it kâld krije; oaren sizze dat sa de balâns fersteurd wurdt. De wet fan de jungle yn de Flevopolder, it meast oersichtlike lân op ierde, dat is dochs in hearlik stikje ûnstpanning.

Op twa stiet it Nederlânske omropbestel. De slach tusken kwaliteitsprogramma’s en jild is in slach … ja, om wat eins? Ik sjoch noait televyzje en oer in pear jier dogge de omroppen der net mear ta. Wêr moat ik my dus soargen oer meitsje? Wa’t trouwens as earste Sesamstraat nei it ynternet ferbant, kin net fuort rekkenje op dat stikje ynteresse.

Op stip op nûmer ien stean de cao-ûnderhannelings – as se fêstrinne dus. As bygelyks meubelmakkers, húsartsen of bussjoffeurs mar lean wolle, is der neat oan de hân. Earst komt der in demonstraasje, dan in staking, dan in kompromis. De kranten komme mei sifers en it Journaal mei ynterviews, en al dy tiid tink ik: jou my mear. Mear! (3x) Lit de ûnderhannelings yn de metaal en de soarch ek mar fêstrinne, dan bart der tenminsten net al tefolle.

As jo dus soargen ha en betiden gjin útwei mear sjogge, rop dan mantra’s oan as ‘Moge de   Oostvaardersplassen mij wijsheid schenken’, ‘Het omroepenbestel geeft mij positieve energie’ of ‘De vastgelopen cao-onderhandelingen zijn balsem voor mij ziel’, dan komt it allegear goed.

 

De juni-column uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

WNONW?

Deze maand wordt het wereldkampioenschap voetbal gespeeld. Nederland doet niet mee en als we de analisten mogen geloven blijft dat voorlopig ook zo.

Ik heb een moeizame relatie met wereldkampioenschappen voetbal. Voor het toernooi van 1974 was ik te jong. Hoe vaak ik ook probeer me iets van dat fameuze dreamteam te herinneren, ik heb er niets mee.

Tijdens de finale van 1978 moest ik vlak voor de verlenging naar bed, zodat ik de nederlaag niet heb gezien. Jammer, want als ik was opgebleven had ik de door mij ontwikkelde ‘woef-miauw-techiek’ toegepast. Deze techniek bestond uit het loslaten van semantische aanvalsdribbels via de toen nog maagdelijke ether, iets wat we nu ‘hacken’ plegen te noemen. In simpele taal: als Nederland de bal had riep ik ‘woef, woef!’, om de tegenstander bang te maken. Wanneer de tegenstander aanviel, brulde ik keihard ‘miauw, miauw!’ om zo het aanvalsritme te verstoren. Ik was ervan overtuigd dat het hielp, want vaak was de tegenstander niet lang aan de bal. Later bedacht ik me dat ik juist vanwege deze techniek naar bed moest, iets wat mijn onzekerheid tijdens mijn volwassen leven nogal voedde. Ik heb ook nooit huisdieren gehad.

Tijdens de finale van 2010 was ik vreemd genoeg helemaal niet zenuwachtig. Alles was voorbestemd, meende ik, waarmee de nederlaag gewoon een kwestie van een scorende tegenstander was. Achteraf gezien was deze verstarring een geval van pure stress, want ik ben iemand die de televisie altijd bij de wedstrijd betrekt. Ik sla erop, druk mijn neus tegen het glas en kijk geregeld achter de kast om te zien of daar de bal ook is.

Moeizaam als het dus allemaal is, is het niettemin moeilijk te verkroppen dat we voorlopig buitenspel staan. Ik denk ook altijd aan de zin der zinnen, die nu overal weer opduikt. Wordt Nederland ooit nog wereldkampioen? Hij gaat over hopen tegen beter weten in, teloorgang en weemoed. Dit zijn niets anders dan drie variaties op ‘nee’, maar juist variaties maken het allemaal een beetje draaglijk. De woorden schuilen in je binnenzak, je koestert ze tot het einde van je leven. Een zin die daarom thuishoort in de poëziecanon. Ik pleit er zelfs voor om voor deze zin een standbeeld op te richten.

 

 

De mei-column uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Pensionado’s

Ik was naar een strijkkwartettenmarathon gegaan. Ik hou niet van marathons, wel van strijkkwartetten, vandaar. De serie duurde vijf concerten en werd bezocht door veelal oudere mensen.

Oudere, keurige mensen, die geen onnodig lawaai maken en in de pauze genieten van een goed glas gratis wijn. Omdat ik graag een goed plekje wilde hebben, meldde ik me vroeg bij de toegangsdeur, waar ik keurig achter aansloot bij de doorgewinterde fans.  Op de avond van het tweede concert kwam er een mevrouw aangelopen. Ze had een mooie rode omslagdoek om haar schouders gedrapeerd en het haar in een keurige knot gedraaid. De mevrouw glimlachte vriendelijk langs mij heen en ging rustig voor mij staan. Ik greep niet in, want straks zou ik verwijten krijgen over de laatste wereldoorlog en de barricaden waarop zij misschien wel had gestaan, maar als marathondeelnemer was ik toch behoorlijk gepikeerd.

Terwijl ik bezig was met het verwerken van deze nederlaag, voegde zich een andere pensioengerechtigde achter mij. Koket tikkend met haar vintage laarzen begon ze geanimeerd te onderhandelen met de andere mensen in de rij over de beste zitplekken, ondertussen mijn privacyzone met handen en voeten betredend. Daarna huppelde ze heen en weer, vrolijk commentaar gevend op het warrige deurbeleid en de nadelen van vrije zitplaatsen.

Oogde de ene mevrouw dus als mysterieus en koelbloedig, de andere was meer schalks en ondeugend. Dat beloofde wat, voelde ik. Toen de medewerkster van de zaal aanstalten maakte om de deur te openen, bevond ik me meteen in een stoomblazende orgie van drangend ongeduld. Voor en achter mij werden er kookpunten bereikt, alle remmen gingen los.

U leest het goed: ik werd gesandwiched door twee pensionado’s. Toen het moment suprême daar was en de deur openging, nam de mevrouw met de vintage laarzen ook nog een enorme aanloop en wurmde ze zich vliegensvlug als tweede de zaal in.

Daar zat ik dus met mijn goeie gedrag. Op de derde rij, als willoos slachtoffer van twee keurig glimlachende dames. Ouderen zijn schurken, wist ik. Ze zijn een en al naastenliefde, maar menen er niks van. En waarom zou je voordringen als je de hele dag toch niks te doen hebt? Volgende keer zet ik mijn goddelijke lichaam er gewoon voor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Column Friesch Dagblad, 23-06-2018

Ringo

Foarige wike ha ik nei it Holland International Blues Festival yn Grolloo west. No hâld ik net fan blues, dus feitliks hie ik der neat te sykjen, mar omdat Ringo ek komme soe wie de kar rap makke. Hoefolle kânsen soe ik noch krijge om in Beatle yn it echt te sjen? Miskien dat Paul MacCartney  nochris komt, mar sjoen de prizen fan syn konsertkaartsjes wie dit wierskynlik de lêste mooglikheid. Dat ik serieuze twifels hie by Ringo syn All-Starr Band, âlde rockers út it oersaaie Adult Oriented Rock-segmint, naam ik op de keap ta.

Ik wie foarige wike dus in bytsje senuwachtich. De hiele dei wie ik oan it dubben of ik in Beatlesshirt oan dwaan soe of net. By einbeslút keas ik foar in neutraal niksshirt, mar doe’t ik al ûnderweis wie nei de trein bin ik (48) wer nei hûs fytst om dochs mar myn Abbey Road-himd oan te dwaan.

Gelokkich mar, want op it festivalterrein wiene hiel wat oaren mei in truike of mûtske fan The Beatles. Dat bynt. Ik wie net allinnich en paradearre grutsk oer it terrein. Dochs fielde ik tusken al dy fans de spanning oer in goed steanplak grutter wurden.

Om my dochs te fesekerjen fan in goed plak keas ik foar in radikale wize. Ringo spile om 22:15 en waard foarôf giet troch Jeff Beck, dy’t om 21:15 ophâlde soe. Om net yn panikerige ferkearsstreamen te kommen, gie ik om 20:45 fanút de festivaltinte nei de bar. Dêr kocht ik seis potsjes bier yn in kartontsje en gie ik wer nei Jeff Beck.

Myn plan slagge formidabel. Om 21:20 koe ik noch in hiel ein nei foarren rinne, oant ik sa’n tsien meter foar it podium stie. Doe ik hie ik noch fjouwer potsjes bier oer, dy’t ik yn alle rêst opdronk. Dêrnei liet ik it kartonsje falle en wie ik der hielendal klear foar. Om 22:16 kaam de All-Starr Band op.

En doe kaam Ringo. Hy wie it echt. Ik rôp samar ‘Wow!’ en begûn te klappen. Ringo song Matchbox en wiisde nei dit yntro nei syn bandleden. Fan links nei rjochts stiene der de pianist fan Santana, de gitarist fan Toto, de bassist fan 10CC en de sjonger fan Men at Work – allegear bands dêr’t ik neat mei ha en dy’t ik it leafst as shit bestempelje. Myn serieuze fermoedens kamen ek noch út, want mei al dy griisdraaide eightieshits wie it konsert eins neat oan.

Wie dit dus in djoere jûn om ’e nocht? Beslist net. It gefoel mei seis potsjes bier yn in festivaltinte op in echte Beatle te wachtsjen… is gewoan ûnbeskriuwlik.

 

Column Friesch Dagblad, 09-06-2018

Wat no?

Ik hie it foarige wike net mear. Ik hie sawat om de dei in min sin, skeat faak út myn slof en krige der driftbuien by. Koartsein: ik wie net te genietsjen. No kin ik de skuld jaan oan it waarme waar, dêr’t ik net in leafhawwer fan bin, mar dat is fansels ûnsin – as it snijt ha ik ek net de hiele dei in bulderjende laits oan ’e kont en as it mottich reinwaar is it nivo fan myn bêst wol leuke moppen net heger as oars.

It probleem leit folle djipper. It hat te meitsjen mei it idee dat ik wolris it gefoel ha dat ik net de baas bin oer myn eigen libben – krekt as jo miskien. Wat no? tink ik dan.

Op dat punt siet ik dus hast de hiele wike. Soks knettert dan, hast letterlik. Sa bekrûpte my ynienen in ferme yrritaasje doe’t myn freondin freedtemiddei útstelde in broadsje falafel te iten. Sûn en lekker, dus werom net? Mar ik woe thús ite en fierders gjin gedoch. Mei tsjustere eagen siet ik dêrnei dus yn de falafelsaak, om’t ik net woe dat myn yrritaasje de trochslach joech, mar allyk net ferkroppe koe dat we net myn sin diene. En dat om in broadsje falafel!

De dagen dêrfoar hie ik al in pear kear mei de doar fan in keukenkastjes slein en myn bôlebakje sa hurd mooglik op it oanrjocht klapt (3x) dat it bakje stikken gie. Ik wie allinnich thús, dat it mocht.

Dy ‘wat no?’ giet dus soms mei my oan ’e haal. Ik fergrutsje, teorisearje en sjoch komplotten, wêrby it antwurd op de fraach op alle terreinen fan myn libben delslacht. It feit dat ik my mei trillende hannen yn de keuken gean liet, wie in gefolch fan it feit dat ik myn beropswurksumheden as nutteleas seach – ik krige gjin antwurd op in wichtich mailtsje, fandêr. Dêrtroch wie it in feit dat ik net yn steat wie in fatsoenlike prestaazje te leverjen, op wat foar mêd ek. Dat ik dus ek gjin fatsoenlike sin út ’e pinne krige, wie it safolste bewiis fan dat feit yn dy wike. It feit waard trouwens ynlaat mei in losse opmerking fan ien oer in pear fragen fan my oer syn stikje. Dat losse yn dy opmerking wie sa de fonk dy’t de saak knetterje liet, mei úteinlik dy treurige koartslúting yn de falafelsaak.

Myn freondinne riede my oan gau mei ien te praten, mar safier bin ik noch net. Ik moat earst de feiten mar ris op yn rychje sette en dan myn behearsking werom krije.