De maartcolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Schroei

Als eigenaar van een caravan vertoef ik geregeld op de camping, alwaar ik geregeld even in het Reitdiep spring. Via het campingleven heb ik geleerd dat je op het Groningse Hogeland altijd met twee maten moet meten. Is het dus grijs, dan is het daar grijzer; zijn de bomen nog kaal, dan zijn ze daar kaler; is het groen, dan groener; mooi – nog mooier, warm – warmer, geil-geiler enz.

Is het water dus koud, dan is het ijskoud in het Reitdiep. Hierdoor heb ik een beetje merkwaardige verslaving opgelopen. Ik geniet namelijk intens van de sprong in april, als het overal nog een beetje winter is en de oostenwind strak staat. De kou laat mijn lichaam weliswaar beven en krimpen, maar eenmaal uit het water ervaar ik de weldadige zegen van de indalende warmte. Alsof je stevig aangeschoten bent en onder het koffiedrinken langzaam verschroeit.

Als ik zeg ‘verslaving’, dan bedoel ik ook verslaving. Tijdens mijn fietsvakantie langs de Deense kust was het om de twintig kilometer raak en toen ik in oktober op een herfstige dag op Borkum verbleef, dwong de zee mij. Steeds weer moesten de kleren uit en maakte ik de gang naar het water, waarna het adembenemende effect van de schroei intrad.

Ik kan het u nog sterker vertellen, want verslaafd zijn is best erg. Afgelopen februari bivakkeerde ik een week op Terschelling. Het was er zo koud, dat ik met drie maten moest meten. Bomen knakten, dieren bevroren, in zee dreven ijsschotsen. Toch moest ik mijn verslaving gehoorzamen en rende ik het water in. Zo werd ik dronken zonder ook maar één druppel te hebben gedronken.

Maar het kan nog erger. De nieuwste trend in therapieland heet cryotherapie. Voor een paar tientjes kun je drie minuten in een koelcel, waar de temperatuur zakt tot 110 graden onder nul. Volgens de vriesspecialisten stimuleert dit de doorbloeding en vermindert het pijn, jeuk, spasmen en nog veel meer. Ik zou hieraan willen toevoegen dat je er smoorbezopen van wordt en de hele verdere dag leuke moppen aan het vertellen bent. Genoeg reden om me eind deze maand – als het alweer bijna april is – te laten opsluiten en dan te wachten op de totale schroei.

Kollum Friesch Dagblad, 11-03-2017

Oerbliuwe

As bern fan de jierren santich en opgroeid yn in nijbouwyk bin ik al betiid yn myn libben bekend rekke mei saken dy’t no hiel gewoan binne: emansipaasje, polarisaasje en fleksibele wurktiden. It betsjutte dat ik al op myn fiifde, seisde it eigen paad socht, op krúzings kaam te stean en kieze moast.

Sa rûn ik selsstannich nei de buorren ta om dêr in oerke oer te bliuwen oant myn heit of mem thús kamen út skoalle. Dat is no hiel gewoan en wurdt no selfs mei bakken oerheidsjild yn stân holden, mar doe wie it in novum. Wy wiene eksperimenteel. Ik wie in foarlûker.

Us buorlju ûntfongen my trouwens hertlik mei café noir-koekjes en in pear dropkes. Op de itenstafel lei in pakje kaarten foar patience, yn de finsterbank stie de radio op Hilversum 2.

De foardielen fan al betiid selsstannich wêze binne legio. Ik hie bygelyks alle gelegenheid om wat hurder as gewoanlik de nijste poep- en plaswurden te besykjen, want yn it bywêzen fan frjemden hie dat mear effekt as thús.

Tagelyk waard yn sa’n nije omjouwing automatys de wêrom dan-faze stimulearre, dy’t dêrom by jong-selsstannige minsken faak langer duorret. Wêrom ha jim gers yn de tún? Wêrom is dat hee? Wy ha heide. Wêrom ha jim in grien sinneskerm? Wêrom? Werom dan hee? Uzes is oranje. Wêrom brûke him Becel? Wêrom dan? Wy ha Bona.

Sa waard ik yntellektueel riper en riper en krige ik each foar God, heitelân en Oranje, dy’t yn alle dy maatskiplike fernijings noch altyd de fûneminten fan it bestean wiene. Us pensjonearre buorlju wiene wierskynlik kunde fan Juliana en Bernhard, want dat wiene alle âlde minsken. Mei Oranje siet it dus wol goed. Mar wêr wie harren God? Ik seach se tenminsten noait by ús yn tsjerke. No joech dat neat, want der wiene tsjerken genôch en de oekumene wie yn dy tiid in saak fan derby komme en meidwaan. Op in dei woe ik it toch oplosse. Fansels hie ik hiel wat ynlieding nedich (‘Wêrom dan net hee?’), oant ik ûnderbrutsen waard.

‘Jaap, wy gean net nei tsjerke.’

‘Huh?’

Wêrnei ik it O-wurd neame moast – ik koe net oars.

‘Binne jim openbaar?’

‘Ja.’

Echt?’

‘Ja.’

Myn koherente en logyske wrâldbyld skuorde iepen mei de krêft fan in knetterjende tongerslach. Ik moast miskien akseptearje dat ús buorlju stjonksigaren wiene, wat ik net koe – en noch net kin. Yn dit Lutherjier is soks allegear hiel besprekber, mar 459 jier nei de Reformaasje wie dat noch oars. Ik fielde my in oerbliuwer en draafde nei hûs.

Kollum Friesch Dagblad, 04-03-2017

PvdA

Lit ik it mar gewoan sizze: ik stim oare wike op de Partij van de Arbeid. Ik stim der net allinnich  op, ik bin der ek noch lid fan en as sadanich dus in echte PvdA-ur.

Sa, dat is derút. Yn it bedoarne, rike en hystearyske Nederlân is PvdA-bashing sa gewoan wurden, dat de meidieling fan lidmaatskip sawat lyk stiet oan in coming out. Freeslik gewoan, want de partij dy’t it leafst sjoen wurdt as de arrogante middenpartij wurdt stelselmjittich troch arrogante linkse ridders en rjochts rakkers te kakken set. Ienpitters, populisten en tradisjonele partijen: elkenien hat de PvdA foaral nedich om de eigen plannen te ponearjen.

Lit ik dêrom noch mar wat oare wapenfeiten fertelle oer myn relaasje mei de partij, want ik skamje my nerges foar. Sa hingje ik altyd trou in poster foar it rút as de ferkiezings wer oansteande binne. Fierder neam ik yn elts petear oer polityk de partij sa faak mooglik, om slûpenderweis reklame te meitsjen foar de goeie saak dêr’t de Partij van de Arbeid foar stiet: betsjoerlike fysje en ûnderfining, each en hert foar alle lagen yn de maatskippij en de reeëns om it belied oan te passen as de politike realiteit dêr om freget. Yn it bedoarne, rike en hystearyske Nederlân hearre sokke wurden fansels hiel leech en hol, mar ik leau der yn.

Miskien wol om’t ik leau yn de Partij van de Arbeid as in regintenpartij. Ik bin gek op reginten, want sy witte wat goed foar my is. Neist reginten leau ik ek yn managers, burokrazy, hege belestingen en globalisearring. Dit konglomeraat hat ús stabiliteit jûn, plus fiif wike fakânsje, in goed pensjoen, betelbere sikesoarch, dûbele rúten, in twadde auto en seëen frije tiid – om mar in pear wapenfeiten te neamen.

Wolle jo noch mear wapenfeiten? Ik ha lidnûmer 1348533. Eltse moanne wurdt automatysk 2,60 lidmaatskipsjild fan myn rekken ôfskreaun. Jierrenlang wie dat 2,00, mar om’t ik ek profitearje fan de ekonomyske opleving (dankwol o PvdA), is dat bedrach automatysk ferhege.

Jo begripe wierskynlik dat it foarútsicht fan tsien à tolve setels yn de nije Twadde Keamer my grut fertriet docht. It fielt as it foar de bek slaan fan dyn eigen mem, want dat is de PvdA – elkenien is dermei grutbrocht, no is it tiid om ûntankber te wêzen. It feit dat daliks miskien de helte fan de Keamer fuld is mei ja- of nee-knikkers is in earnstige saak. Je soene hast leauwe gean dat soks allinnich kin yn it bedoarne, rike en hystearyske Nederlân.

 

 

 

 

 

 

De februaricolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Project & management

Onlangs kreeg ik een belangrijk boek in mijn handen gedrukt: Value-based Project Management. Scherpte en focus aanbrengen in complexe projecten. Ik zat nogal in de rats over mijn werk – onzekerheid, stress, gevoelens van minderwaardigheid – daarom sloeg ik driftig aan het lezen.

Logisch, want managementliteratuur inspireert. De schrijvers zijn ervaringsdeskundig, erkennen schuld, signaleren problemen en maken die bespreekbaar. Eigenlijk passen ze wel goed in ons neder-protestantse levensgevoel.

Waarvan akte in de inleiding: ‘De opdrachtgever kent zijn eigen probleem niet. Jij krijgt geen heldere vraagstelling mee. Je weet niet eens of je het kunt volbrengen; laat staan hoe je dat moet doen.’ Hierna volgt een heilsboodschap om de chaos te bezweren. In Value-based Project Management worden projecten voortvarend aangepakt door ze chaordisch te noemen: chaos en orde tegelijkertijd. ‘Een orde van verbondenheid, verrassing en bewustzijn.’

En een verrassing werd het zeker. Zo las ik onder het kopje ‘Gebruikersbetrokkenheid’: ‘Het betrekken van gebruikers bij de ontwikkeling van het projectresultaat heeft het meeste effect op gebruikerstevredenheid’. Ik zou zelf nooit zoiets kunnen bedenken, maar gelukkig had een kwartet Amerikaanse onderzoekers dat heel smart gedaan – in de managementliteratuur zijn Amerikanen leidend.

Toch is de implementatie niet altijd gemakkelijk. Want over wie hebben we het eigenlijk? De belanghebbenden – uiteraard. ‘Een strategische dialoog met belanghebbenden is een vorm van communicatie, gebaseerd op wederzijds vertrouwen, met het doel om een relatie op lange termijn te creëren,’ las ik.

Dat sprak me enorm aan. Ik begon me al wat beter te voelen, helemaal toen ik dit las: ‘Er is geen twijfel: de grootste succesfactor van Value-based Project Management is Value-based Project Management zelf.’ Dit heeft alles te maken met vertrouwen: ‘Het groeit vanzelf! (…) En zien vertrouwen doet vertrouwen, dus die vertrouwensolievlek spreidt zich als vanzelf uit.’

Toch laat ook deze schrijver naast naast al die theorieën, staafdiagrammen en filosofen ook de ervaring zelf spreken. Zo kwam de auteur ooit een projectleider van een penitentiaire inrichting tegen, die een voorbeeld was van hoe je uitdraagt wat je denkt. De schrijver was onder de indruk van diens invulling aan het projectleiderschap, waarop de man antwoordde: ‘Ik? Projectleider? Nee, joh, ik doe gewoon mijn werk.’

Waarna ik weer terug bij af was en het boek dichtsloeg.