Kollum Friesch Dagblad, 18-02-2017

Ljocht

Ik wie heechnedich ta oan in wike frij en naam dêrom op in winerige moandei de earste de bêste boat nei Skylge. Miskien soene jo it ‘fakânsje’ neame, mar ‘WFR’ (Wolfertsjinne Ferplichte Rêst) past hjir better. Folle better selfs.

Om te genietsjen fan stilte, oarde en rigelmjit hie ik in hiel lyts húske hierd – in koaihúske tusken Formerum en de Waaddyk, mei in twapits gasfornúske en inkel in houtkachel as ferwaarming. Ik woe neat, útsein dat de natuer it fan my oernaam.

No ja, it is mar hoe’t jo dat besjogge fansels. Al hie ik dan gjin stroom, ik hie wol wifi. Al hie ik dan mar twa tafellampkes, ik hie genôch kearsen. Al hie ik dan gjin farsk wetter, de earste Jumbo lei op oardel kilometer fierderop.

Lykwols die de idee fan ienfâld my fertuten. Ik hie mysels parkeard yn it liddige en fielde my al gau sa befrijd dat ik te hynderaaien gie, in flesse cranberrysherry soldaat makke en in stevige febrewarisdûk naam yn de iiskâlde see.

Trouwens: al hie ik dan gjin sinne, ik hie nachts wol in tsjustere loft. No hat Nederlân hast gjin tsjustere loft mear, sadat ik my yn it polderhúske noch fierder bûten de deistige oarde waande. Jûns gie ik geregeld eefkes nei bûten om nei de himel te sjen. Dat die ik net samar, want de kontoeren fan wat ik fierderop seach waarden hieltyd dúdliker en skerper.

Earst seach ik in grutte oranje flek, dy’t ik as Ljouwert identifisearre. Dêrnei seach ik in twadde flek, dy’t ik werkende as Harns. As jo de ôfstân fan Skylge nei it fêstelân yn gedachten nimme, binne dy flekken allegear hiel logysk.

Let wol: dit wie oan it begjin fan ’e wike. Healwei wie it kreakhelder (en iiskâld), sadat ik folle mear seach. Om presiis te wêzen: de hiele kust fan Fryslân spegele him yn djip oranje neonljocht oan my – as in gigagrut romteskip, dat erges bûten myn eachwiid begûn en erges yn ’e fierte ophold. In rûning sûnder ein. Ik stie net op de Waaddyk en ek net op in dún, mar gewoan yn de polder by Formerum.

It wie fansels hiel spektakulêr, mar ûnderhân fielde ik my gjin bûtensteander mear. Feitliks libbe ik yn it koaihúske ûnder de útrinners fan in grutte TL-lampe, dy’t elke jûn oan giet en de hiele nacht baarnen bliuwt. Ik tocht: elkenien mekkert mar oer dy pear wynmûnen en sinnepanelen, mar as it om fersmoarging giet stapt gjinien út syn eigen skaad.

 

 

 

Kollum Friesch Dagblad, 04-02-2017

Liverpool

Foarige moanne ha ik in pear dagen nei Liverpool west. As Beatle-fan wie it net in samar in reiske fan hè hè, einlik der eefkes út / och wat ha ik dat fertsjinne / dit hie folle earder moatten. Nee, dit wie in serieuze pilgrimaazje nei in hillige stêd.

Krekt dêrom seach ik der ek wat tsjin op.  Ald en wiis as it bin, lit ik my net mear ferrasse troch de meastal banale betsjutting fan geheimen, fassinaasjes of boarnen fan ynspiraasje. Yn de himel is neat (mear), de natuer is oerferfelend en kletspraat oer sfear, belibbing of treast yrritearret my. Ik moat bekenne dat álles foar my ûntrafele is en dat ik as in synysk hedonist yn it libben stean.

Alles? Nee. Ien ding bliuwt. Soms mear, soms minder. De magy fan The Beatles hâld my al hast fjirtich hier dwaande. Wat dat is, wit ik krekt net, dêrom hie ik eangst. Wat soe der oerbliuwe fan it ferhaal fan de ploeterjende gitaren en switkonserten yn smoarge kelders, ûnderweis nei it miljonêrsbestean, mei oanslútend de delgong? Ik hâld fan dit ferhaal. It hat neat te krijen mei myn libben, mar heart der wol yn.

Mei kilo’s achterdocht stapte ik dus yn in bus om de saneamde Magical Mystery Tour te dwaan. Ik naam in risiko en ik wist it. As it útdraaie soe op in fiasko, soe myn libben definityf feroare wêze.

Mar it waard in bysûndere reis, ûnder lieding fan in bysûndere gids. Liverpool is fansels net in iepen loft-museum en it libben op strjitte gie gewoan troch. Mei myn kollega-pilgrimgongers dwaalde ik tusken parken en gebouwen, as anonieme ienlingen yn in grutte stêd. De spoaren fan The Beatles binne mar stipkes: in ferfallen arbeiderswyk, in boerdsje hjir en dêr, in noch altyd bewenne hûs. Ik rekke dan ek hieltyd better yn myn rol fan pilgrimearjende toerist en naam ekstra folle foto’s fan bertehuzen, grêfstiennen, strjittenammeboerden en wat al net mear. Om’t ik wist dat de myte yn takt bleau, woe ik bewizen ha.

Nei in reis fan trije oeren stapte ik yn in sintrum fan Liverpool út de bus. Fol ekstase gie ik nei in Beatleshop, dêr’t ik in Beatleshirt, -hierbân, -beurs, -skuonleppel, -fruitmand,

-bannenplakset, -wurdboek, -Pokémon, -sjampoo, -lampkekap, -lêsbril, –koardsje, –kokerke en -neilknipper kocht. Ik ha ek in Beatle-tattoe yn myn nekke sette litten en in Beatle-rôlkoffer oanskaft – hy rôlet I Want to Hold Your Hand.

Dêrnei gie ik nei de Cavern Club en liet ik it my tusken hunderten oaren allegear lekker oanleune. Wy leauwigen, wy devoate folgers (Japanners, Dútsers, Amerikanen, Russen, ien út Bahrein), wy songen Yeah! Yeah! Yeah! en dûnsen oant let yn ’e jûn.