De julicolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

De gele borden

Ik was in Amsterdam en wilde eigenlijk snel naar huis. Ik keek dus op de gele borden van de NS, maar zag dat Groningen daarop niet werd aangegeven.

Verdikkeme, dacht ik. Ik zou de trein missen omdat Groningen niet bestond. Ik voelde me extra getroffen. Naast typisch noordelijke rampen als aardbevingen, krimp, corruptie, machtsmisbruik, natuurvervuiling, homofobie, massawerkloosheid, leegstand, misdaad en onderwijsachterstand zou nu ook discriminatie zijn intrede doen. Dit kon geen toeval zijn. Ik sloeg daarom aan het vermoeden.

Misschien namelijk hadden de NS en de elite wel een verbond gesloten om mensen uit Groningen bang te maken. Inzet zou zijn dat reizigers door de daaropvolgende algehele onzekerheid massaal zouden gaan hamsteren. Het verbond zou worden betaald door de farmaceutische industrie, want de prijzen van medicijnen stonden op het punt omhoog te schieten – de gevaren van gsm- en magnetronstraling had deze kwaadaardige industrie ook maar even buiten beschouwing gelaten.

Achter deze geheime netwerken zat in ieder geval Israël, want alleen Israël kon – en kan – samenwerken met die andere internationale netwerker: de CIA. Samen wilden ze het alleenrecht op de kolencentrale en de windmolens, want daar lagen hun belangen. Of waren zij slechts marionetten in een schimmig internationaal schaakspel en probeerden Poetin en zijn vrije jongens het aardgas te annexeren?

Mijn verontrusting werd groter en groter. Wat voor spelletjes speelde de NS hier? Ik besloot het te vragen bij de informatiebalie. Toen ik aan de beurt was kneep ik mijn ogen toe en vroeg met lichte stemverheffing: ‘Waarom staat Groningen niet op het bord? Is dat omdat de farmaceutische industrie wil dat Israël en de CIA hun belangen in de kolencentrale en de windmolens veilig stellen?’

De mevrouw achter de balie keek me niet-begrijpend aan.

‘Of heeft Poetin soms een oog op het aardgas? Juffrouw, waar gaan wij naartoe? Den Haag doet niets!’ vervolgde ik.

‘U moet naar Lelystad en daar overstappen op de intercity naar Groningen.’

Ze wees naar de verte.

‘Perron 10a.’

Ik werd alleen maar achterdochtiger, want waarom vertrok de trein van zo’n raar perronnummer? De auto- en olielobby zouden hier wel  onder één hoedje een machtsspelletje spelen. Ze moesten ons in ieder geval allemaal hebben.

‘Over drie kwartier.’

Woedend ging ik heen.

 

 

Koart ferhaal Friesch Dagblad, 17-08-2016

Hmph

Se wiene nei fjouwer wike thúskommen fan de oait langferwachte fakânsje, mar de moaie griene tún wie it iennige feestlike deroan. Hy seach nei syn frou en bern en koe neat oars sizze as ‘hmpf’. Foar harren wie dizze útrop fan ôfkear en ûnbehagen net nij, want de hiele reis hie er it sein. Doe’t se fannemoarn fuortriden wiene fan ’e kamping, hie er it leave en gastfrije beheardersechtpear útgroete mei ‘hmph’. Dêrnei, fanôf Normandië dus, wie it pas echt begûn. Foar syn frou wie it ek wer net echt nij, want it wie elk jier sa – sûnt de tiid dat se ferkearing hiene en mei de trein of fyts erges út Súd-Europa kamen.

Se wie dus ûnder Le Havre mar in petear begûn mei de bern – oer wat se letter wurde woene. It wie in fleurich petear, want harren soantsje woe ‘ridder, pelysje en ambulânse’ wurde en harren tochter gewoan Pipi Langkous. Se hie hoop hân dat er meidwaan soe en opskeppe woe dat er as jongeman ‘fuotballer, gitarist en boer’ wurde woe, wernei se har tochter byfalle soe troch te sizzen dat se gewoan  prinses wurde soe – type Maxima.

Boppe Le Havre lykwols begûn er mei te dwaan troch ien ‘hmpf’, wêrnei it alwer dien wie. Hiel Amiens hiene se swijd, oant Lille en Antwerpen ta. De bern wisten it, want se makken gjin rúzje en seagen swijend troch it rút. Flak foar de grins mei Nederlân hie er nei de benzinemeter wiist en ‘hmph’ sein, wêrnei er by it earstfolgjende tankstasjon ôfsloech en om ’e beurs frege troch ek wer ‘hmph’ te sizzen.

Sa gie de reis mar fierder en fierder, oant se thús wiene, dêr’t de tún sa moai grien wie en it hûs altyd krekt wat lytser wie as se earder tocht. Suchtsjend (‘hmph’) hie er de achterklep fan ’e auto iepene, stinnend (‘hmph-ph’) rûn er mei de koffers, tassen en tinte op en del.

De buorjonge wie fuort delkommen en hie oan de âldste ferteld dat se nei Denemarken west hiene en dat it hiéééél moai wie en Legoland ek en de see ek. De âldste hie sein dat it wol leuk wie yn Frankryk en dêrnei ‘hmph’ sein. It suske fan ’e buorjonge wie him folge en begûn tsjin de dochter oer seekraaltsjes, skelpen en Legoland, folge troch ‘en jim?’, mar it famke koe oars net sizze as ‘hmph’. Dizze deformaasje rôp grutte soargen by har op. Se seach nei har man, dy’t mei kaart fan it Sinese restaurant yn ’e hân nei de babi pangang wiisde en de telefoan ûnder in sêfte ‘hmph’ oan har joech, folge troch syn finger by de beker saté en in ‘hmph, hmph’, as teken dat er twa woe.

Doe’t se oplein hie, knakte der wat. Hy wie in boarne fan ellinde – in ambtner op de ôfdieling monumintensoarch noch wol. Miskien net it nijsgjirrichste wurk, mar ek net in minste. Moarn wie it trouwens snein, dan wie er noch lekker frij.

Dêrom fûn se dat se har flecht sykje mocht yn grinsferlizzend en korrizjearjend gedrach. Se gie achter him stean, tikke him op ’e skouders en sloech him mei de flakke hân fol yn it gesicht, wêrnei se rôp dat er in bedoarn en ferfelend mantsje wie, dy’t neat prestearde op syn wurk, neat prestearde yn bêd en dat er nó ophâlde moast mei dat ge-hmph. Mar hy fielde kenlik neat, want hy seach har freegjend oan, folge troch in fernuvere ‘hmph?’

Dat wie it. De drip. Se gie nei boppe en krige de noch folle koffers en tassen wer en smiet de yn ’e auto. Se rôp de bern en starte de auto. Wêr’t se hinne gie? hearde se him roppen. Hy stie op ’e oprit en hie de kaart fan it Sinese restaurant noch yn ’e hân. Syn iene read-brúne wange wie noch brúner dan er al wie en har eigenste binnenhân skroeide noch nei.

It leafst woe se it rút iepen dwaan en mei de tonge út ’e mûle keihurd ‘HMPH!!!!’ nei him roppe, mar yn dizze kreaze buert wie dat echt net geskikt. Dêrom tútere se allinnich mar eefkes. Doe’t se de hoeke fan ’e strjitte om gie, kaam de brommer fan ’e sinees har krekt yn ’e mjitte.

 

 

Kollum Friesch Dagblad, 20-08-2016

Horloazje

Ik kocht myn earste horloazje doe’t ik tolve wie. It wie in ienfâldich Pontiac-je, mei in lytse wizer, in grutte wizer en in sekondewizer. Fierders stiene der ek de nûmers 1 oant mei 12 op de wizerplaat, mar dat is meastal sa mei opwynbere horloazjes.

Lêsten tocht ik wer oan it lytsguod, doe’t ik in foto fan mysels tsjinkaam en om de pols it klokje sitten seach. It swarte bantsje wie fansels krekt wat te lang foar de beskieden pols fan in fjirtjinjierrige, mar horloazjes binne der op dy leeftyd foaral om wat om ’e pols te hawwen. Miskien herinnerje jo it doe razend populêre quartz horloazje nog wol, mei wichtige funksjes as datum, sekonden, ljocht en stopwatch. Ik siet trouwens mei ien yn ’e klasse dy’t der in rekkenmasine op hie, wat doe echt ûngelooflik wie en rjochtstreeks fia de Kijkshop fan Chriet Titulaer’s Wondere Wereld (‘van de micro-electronica’) ta ús kommen wie.

Myn Pontiac hie ik sparre mei it Rabo-skoallesparjen op de legere skoalle. Ik wie fan doel it by ien horloazje te hâlden. Ik kocht it foar op de middelbiere skoalle – no ja, waard eins oantrúne dat te dwaan – sadat it horloazje dus de markearring wurde soe fan in nije libbensfase. Dêr kinne jonge minsken fansels hiel dramatysk oer dwaan.  Myn besef fan tiid waard ferbûn mei in kostber stik en dizze ferbyntenis wie 4-ever. Jo begripe dat it in hiel deechlik horloazje wie, ien mei in klassike útstraling. Foar my dus net sa’n modieus  gefal as dy quartz, al sis ik derby dat ik ek hjir oantrúne waard soks net te keapjen.

Nei acht jier waard it horloazje stellen, samar op in simmerske dei. Acht jier wie doe noch hiel lang, in heal minskelibben hast. It nuvere is lykwols dat ik it horloazje gjin momint mist ha. Miskien kaam dat wol om’t ik noch net sa lang op keamers siet. It libben is dan krekt wat minder serieus en âlde grinzen wurde sljochte.

Feit is dat ik de tiid sûnt doe altyd wit te finen. Sa ha ik yn myn wenplak in netwurk fan fêste klokken hingjen, ynklusief de grutte en lytse wizers fan de hege tsjerken.

Ik ha dus al mear as 25 jier gjin horloazje mear. Ik ha trouwens ek gjin televyzje en fêste telefoan, lykas ik net app en thús gjin wifi ha. Ik wol net preke of sa hear, mar in bytsje neat yn dizze snelle prestaazjemaatskippij kin hielendal gjin kwea.