Kollum Friesch Dagblad, 20-02-2016

Darmstadt

It wie wer sa’n moaie sneonteneimiddei. De hiele middei rûn ik hantsjewriuwend troch de stêd. Om fiif oer seizen begûn nammentlik Der Sportschau op de ARD, al jierrenlang myn favorite programma. Ik kin net faak genôch sizze (ik haw it hjir alris earder sein) hoe moai fuotbal is as it út de klauwen bliuwt fan de ophitsende en ratteljende fermeitsyndustry.
Ik rûn ek ekstra hantsjewriuwend troch de strjitten omdat SV Darmstadt 98 spylje moast, in klub dy’t nei tritich jier wer warber is yn ‘e Bundesliga.
Sûnt 2015 bin ik fan. Ik jou ta, dat is net lang. It is earder hiel koart. Oan ’e oare kant: it wie leafde op it earste gesicht, dus dat telt ekstra. Der spylje emoasjes en gefoelens mei, it giet om it hert en de folsleine oerjefte.
It stadion fan Darmstadt hjit Am Böllenfalltor. No freegje ik jo: is der in moaiere namme? It hat ek alle skaaimerken fan it echte stadion. Ik jou se eefkes:
– betonnen tribunes mei net-ûnderbrutsen sicht-linen (sis mar wide hoek- en siichgatten);
– ferskate stadionfakken, it gefolch fan renovaasjes c.q. yngrepen dy’t de tiid al gau net oerlibben;
– in net-asfaltearre sintelbaan, dy’t troch de skoarende spits brûkt wurdt om nei de fans te draven en ‘joepy’ te roppen;
– absurd hege ljochtpeallen;
– it 75/25-prinsipe (75% net-oerdutsen, 25% oerdutsen);
– it 75/25-prinsipe (75% stean, 25% sitte);
– in min fjild;
– kaartsjes foar ûnder de tweintich euro;
– in snackauto foar de reklameboerden.
Darmstadt moast tsjin Leverkusen. De spits makke al gau de 1-0, wêrnei’t ik begûn te gûlen fan bliidskip. Ik sloech mei de hannen yn ‘e loft en song út folle boarst it klubliet. It giet sa:

Ich sah zwei Bären
Brötchen smären
Ach, dass wa ein Wünder
Es wa ein Wünder oben Wünder
Das die Bären smären künden
Hi, hi, hi, ha, ha, ha – t…

Darmstadt! Darmstadt! Darmstadt!

Dit is net it echte klubliet, mar in troch in leafhawwer betochte aubade. Neam it in skreau om autentisiteit.
Leverkusen kaam trouwens werom en wûn mei 1-2. It wie in knappe en moaie oerwinning, want it reinde der ek by. Ja, ik gun Darmstadt soms syn ferlies, want it is moai om de spilers ferswakt en fertize fuortsukkeljen te sjen. It fjild is stikken, de drek swijt. Elkenien hat de smoar deryn, achter de ljochtmêsten skimeret it.
Miskien moat ik mar ris nei myn favorite fuotbalklub ta en de hiele middei yn ‘e rein stean. Ik moat lykwols opsjitte.Takommend jier wurdt dizze monumintale betonkolos yngripend ferboud. Foar 27 miljoen euro.

Kollum Friesch Dagblad, 06-02-2016

Nee sizze

Ferline moanne ha ik mei in maat in wykje nei Eastenriik west. Us doel wy yn in om Wenen hinne safolle mooglik wyn te keapjen by safolle mooglik wynboeren. Foar de krystdagen, sis ik derby. No is wyn lekker guod, dat mei soarch ynkocht wurde moat, wat fansels ek de ynset fan de ekskurzje wie – dy soarch dus.
Miskien ha jo it ek wol dien op jo fakânsjes yn Súd-Europa. Jo ride it hiem op, stappe de auto út en rinne ûnwennich nei ien of oare doar ta. De boer hat jo fansels fuort yn ’e smizen, freget foar foarm noch wêr’t jo foar komme en iepent mei frisse tsjinsin de bodega.
Dêr stie ik dus, mei in katalogus ûnder de earm en de sinnebril op de kop. Tusken ús: ik wit hielendal neat fan wyn. Merlot liket my altyd wol lekker ta, de ABC (‘anything but Chardonnay) is my bekend. Fierders wit ik de betsjutting fan it wurd ‘tannine’ net en mjit ik de kwaliteit fan de ynhâld ôf oan de djipte fan de holte ûnder de flesse.
It priuwen ûnder tasicht is in nuver ritueel. It draait fansels om de ienfâldige fraach oft it lekker is of net, mar dy fraach is krekt hiel kompleks. Hjir komt ek noch it psychologyske spel mei de wynboer by, want meastal nimme jo in pear fleskes ôf om teloarstelling te foarkommen en it skuldgefoel ôf te keapjen.
Dochs krige ik der al gau aardichheid yn om myn miening oer it beane te jaan, dan wol ta útdrukking te bringen. It hiele ritueel draait eins ek om dy beslissing – net om it meilibjende ‘ja’, mar om it ôfpriizjende ‘nee’. Ik nipte dus hieltyd selsbewuster, liet it stadich ferdwine en bepaalde in stânpunt. Ik leaude ek yn myn stânpunt (‘as in wiete bjirkebeam’, ‘krekt sa stoffich as strie’, ‘in sloppe amer reinwetter’) en wie der net fanôf te bringen. Faak krige ik de flesse noch en taaste ik eefkes yn de holte om myn gelyk te yllustrearjen.
Ik learde dus einlik ris nee-sizzen en hie dêrmei in libbenskwaal oerwûn. Tsjin de fytsemakker dy’t my foarige wike in nij stjoer oansmarre woe, sei ik ‘nee’. Doe’t myn húshâldster in kear frij woe, skodholle ik. Op de fraach fan de cd-ferkeaper of ik Bruckner dan net moai fûn, antwurde ik ‘nee’, folge troch ‘fuck Bruckner’. Ik learde trouwens gjin nee-sizzen tsjin de ferlieding noch in fleske te iepenjen, want alles is alwer op.

 

Januaricolumn uit De Riepe, de straatkrant van Noord-Nederland

Hema

Ik ga al jaren naar de Hema om daar exact dezelfde dingen te kopen. Net als u. Heel Holland Hemaat eigenlijk – in mijn geval een pak witte T-shirts, een zak zwarte sportsokken, een plastic doosje blauwe pennen en een pakje rood-wit fietslichtjes. De Hema is dan ook de enige winkel waar je je identiteit kunt ruiken. Soms doe ik eens gek en drink ik er tussendoor een kop koffie of eet ik een stamppotje, maar dat is eigenlijk ook om die exactheid eens te doorbreken.
Zwaartepunt van deze ijzeren regelmaat is de aanschaf van de nieuwe beurs. Sinds jaar en dag een zwarte leren, met een niet al te groot geldvakje en genoeg ruimte voor de pasjes. Een beurs kopen is eigenlijk de ene levensfase afsluiten en de volgende ingaan. Doorgaans is het oude exemplaar al maanden kapot, maar wordt hij vervangen als de nieuwe baan een feit is of de eerste elektrische fiets gearriveerd.
Ook het slijten van de beurs is een soort van ritueel proces, waar je optimaal getuige van wilt zijn. Met de jaren wordt het zwarte leer grijzer en grijzer, waarna de eerste scheur in het binnenwerk langzaam naar buiten loopt. Op het moment dat de drukknop niet meer werkt, komt het volgende exemplaar in zicht. De beurs lééft zogezegd. Je trekt hem om te laten zien dat je iemand bent. Op de pasjes staat je naam, in het binnenwerk zit je vriendinnetje. Het plotselinge gevoel rond te lopen met een lege rechterkontzak kan leiden tot een levensgevaarlijke hartaanval.
Afgelopen herfst heb ik mijn nieuwste beurs gekocht, toen ik voor de tiende keer op rij met helemaal niets bij de tandarts vandaan kwam. Ik was best wel trots op dit lustrum en wilde het vieren. In de Hema rook het vanouds naar Hema, ik voelde me daarom met alles en iedereen verbonden.
Inmiddels begint de vouw van de beurs te scheuren en laat het naaiwerk hier en daar al los. Wat is er toch met de Hema aan de hand? Het pak zwarte sportsokken is er ook al niet meer. We hebben al crisissen genoeg, deze kan er echt niet meer bij.